Ελληνική Επανάσταση και Συγκρότηση του Ελληνικού Κράτους. Ψηφιοποιημένες συλλογές του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού

Η συλλογή αυτή αποτελείται από ψηφιοποιημένες συλλογές του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του έργου «Ελληνική Επανάσταση και συγκρότηση Ελληνικού κράτους με βάση ιστορικά αρχεία 18ου-19ου αιώνα», και υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Κοινωνία της Πληροφορίας 2000-2006", Άξονας Προτεραιότητας: 1 Παιδεία και Πολιτισμός, Μέτρο: 1.3 Τεκμηρίωση, Αξιοποίηση και Ανάδειξη του Ελληνικού Πολιτισμού.

Εκδόσεις έργων από τη βιβλιοθήκη της οικογένειας Ραγκαβή

Ελληνική Επανάσταση και Συγκρότηση του Ελληνικού Κράτους. Ψηφιοποιημένες συλλογές εντύπων του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού

Η συλλογή αυτή αποτελείται από ψηφιοποιημένες συλλογές του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του έργου «Ελληνική Επανάσταση και συγκρότηση Ελληνικού κράτους με βάση ιστορικά αρχεία 18ου-19ου αιώνα», και υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Κοινωνία της Πληροφορίας 2000-2006", Άξονας Προτεραιότητας: 1 Παιδεία και Πολιτισμός, Μέτρο: 1.3 Τεκμηρίωση, Αξιοποίηση και Ανάδειξη του Ελληνικού Πολιτισμού.

Επτανησιακή προσωπογραφία 19ος – 20ος αι.

Πρόκειται για μία βάση δεδομένων που συγκεντρώνει σε δομημένη και αναζητήσιμη μορφή βιογραφικές και εργογραφικές πληροφορίες για πρόσωπα Eπτανησιακής καταγωγής που έζησαν κατά το 19ο και τον 20ό αιώνα και που ανταποκρίνονται σε ορισμένα κριτήρια: Συγκεκριμένα περιλαμβάνονται πρόσωπα με δημόσια δράση (πολιτική, καλλιτεχνική, επιστημονική, τεχνοκρατική, πνευματική, κοινωνική), Eπτανήσιοι ή Eπτανησιακής καταγωγής πρόσωπα που έζησαν είτε στα Eπτάνησα ή στο Eλληνικό κράτος, είτε ήσαν μέλη του υπόδουλου, απόδημου και παροικιακού ελληνισμού, εφόσον η δράση τους αφορά την επτανησιακή και ευρύτερα την ελληνική δημόσια ζωή. Ως καταγωγή νοείται η γέννηση τουλάχιστον ενός των δύο γονέων στα Eπτάνησα. Xρονολογικό κριτήριο για τη βιογράφηση ενός προσώπου είναι το έτος του θανάτου του. Xρονική αφετηρία του προγράμματος είναι το 1800. Δεν περιλαμβάνονται ζώντα πρόσωπα.

Χρονολόγιο γεγονότων 1940-1944

Η ψηφιακή συλλογή Χρονολόγιο Γεγονότων 1940-1944 καλύπτει την περίοδο από την πρώτη μέρα της ιταλικής επίθεσης εναντίον της Ελλάδας, στις 28 Οκτωβρίου 1940, έως την εγκατάσταση της ελληνικής κυβέρνησης στην απελευθερωμένη Αθήνα, στις 18 Οκτωβρίου 1944. Περιέχει υπό τη μορφή βάσης δεδομένων με χρονολογική σειρά ημερολογιακού χαρακτήρα τα γεγονότα που αφορούν την Ελλάδα, όπως περιέχονται στα έγγραφα της αρχειακής σειράς 371 του βρετανικού υπουργείου εξωτερικών (FO 371).

Η Γεωγραφία της εγκατάστασης των προσφύγων στην Ελλάδα (1926)

Το πρόγραμμα αυτό προέκυψε από την ανάγκη να ερευνηθεί ο βαθμός της διασποράς των προσφύγων από την ίδια οικιστική ενότητα ή εκκλησιαστική επαρχία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα. Οι πληροφορίες για τη γεωγραφία της εγκατάστασης στην Ελλάδα των ελληνορθόδοξων προσφύγων από τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη και τον Καύκασο αντλήθηκαν από το «Βιβλίο Εκκλησιαστικών Επαρχιών και Εκτιμητικών Επιτροπών» που βρίσκεται στο αρχείο των Εκτιμητικών Επιτροπών του Υπουργείου Γεωργίας και είναι κατατεθειμένο στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. 

Οικιστικός και Χωροταξικός Χάρτης της Ελλάδος. Έκδοσις του Υφυπουργείου Ανοικοδομήσεως

Στο ΚΕΙΝΕ απόκειται ένα σώμα 32 οικιστικών και χωροταξικών χαρτών των περιφερειών της Ελλάδος οι οποίοι εκδόθηκαν την περίοδο 1947-1951 από το Υφυπουργείο Ανοικοδομήσεως. Περιλαμβάνουν πληροφορίες για το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, τα όρια νομών, επαρχιών και κοινοτήτων, τις ονομασίες και το μέγεθος των οικισμών, τον αριθμό των κατοικιών, τα όρια νομών, επαρχιών και κοινοτήτων.

Ιστορική Βιβλιογραφία του Νεωτέρου Ελληνισμού

Τη δεκαετία του 1960 το ΚΕΙΝΕ εγκαινίασε το πρόγραμμα "Ιστορική Βιβλιογραφία του Νεωτέρου Ελληνισμού" με αντικείμενο τη βιβλιογράφηση όλων των δημοσιευμάτων που αναφέρονται στην πολιτική ιστορία και τον πολιτισμό του νεότερου ελληνισμού κατά τον 19ο και 20ό αιώνα. Η βιβλιογράφηση αυτή περιλάμβανε δελτία των εξής δύο κατηγοριών:
  • Βασικά δελτία που περιλαμβάνουν τα βιβλιογραφικά στοιχεία του δημοσιεύματος
  • Καθ' ύλην δελτία στα οποία ευρετηριάζεται το περιεχόμενο του δημοσιεύματος.

Journals of James Skene of Rubislaw

Στο ΚΕΙΝΕ απόκεινται οι τρεις τόμοι του ημερολογίου που τήρησε ο πολυγραφότατος Σκώτος λόγιος, καλλιτέχνης και περιηγητής James Skene of Rubislaw (1775-1864). Η πρώτη επίσκεψή του στην Ελλάδα, αρχικά για λόγους υγείας, διήρκεσε από την άνοιξη του 1838 μέχρι τα μέσα του 1843, οπότε και επέστρεψε στη Βρετανία. Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου γύρισε στην Αθήνα, όπου έμεινε ως το καλοκαίρι του 1845. Οι τρεις τόμοι του ημερολογίου δωρήθηκαν στο Κέντρο από την Κατριόνα, νύφη του Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή του νεότερου, απογόνου του James Skene, μαζί με το αρχείο της οικογένειας Ραγκαβή.

Χρονολόγιο Γεγονότων 1940 - 1944. Από τα Έγγραφα του Βρετανικού Υπουργείου των Εξωτερικών, Foreign Office 371. Τόμος Α΄, 1940-1943. Τόμος Β΄, 1944

Η έκδοση έχει γίνει στο πλαίσιο του προγράμματος του ΚΕΙΝΕ Χρονολόγιο γεγονότων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που αφορούν την Ελλάδα. Περιλαμβάνει σε χρονολογική σειρά και περιληπτικά τα σημαντικότερα πολεμικά, πολιτικά και διπλωματικά γεγονότα που διαδραματίσθηκαν στην Ελλάδα και το εξωτερικό (κυρίως στη Μέση Ανατολή και τη Βρετανία), όπως καταγράφηκαν στα έγγραφα της βρετανικής αρχειακής σειράς Foreign Office 371.

Φωτογραφική Συλλογή Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή νεότ. (1880-1972)

Η συλλογή φωτογραφιών του Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή του νεότερου αποτελεί μέρος του αρχείου του, το οποίο μαζί με το υπόλοιπο αρχείο της οικογένειας Ραγκαβή δωρίθηκε στο ΚΕΙΝΕ από τη νύφη του Κατριόνα Ραγκαβή στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Αποτελείται από ένα άλμπουμ και λιτές φωτογραφίες.

Αρχείο Νίκου Καζαντζάκη

Στα κείμενα "Νίκος Καζαντζάκης: ταξιδιωτική λογοτεχνία" και "Νίκος Καζαντζάκης" μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για το Νίκο Καζαντζάκη.

Προκήρυξη Αλέξανδρου Υψηλάντη

Στα κείμενα "Αλέξανδρος Υψηλάντης" και "Φιλική Εταιρεία" θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τον Υψηλάντη και το πολιτικό πλαίσιο της εποχής.

Νεοελληνικά Ιστορικά: Περιοδικό του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου της Ακαδημίας Αθηνών

Μνημεία της Ελληνικής Ιστορίας

Αρχείο Ηλία Ζερβού Ιακωβάτου

O Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος γεννήθηκε στις 27 Οκτωβρίου του 1814 στα Γριζάτα της Σάμης στην Κεφαλονιά και καταγόταν από οικογένεια ευγενών, που διέθετε εκτάσεις γης και οικονομική άνεση. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Πίζας. Στα φοιτητικά του χρόνια ασπάσθηκε τις ιδέες του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης και επιστρέφοντας στα Επτάνησα έγινε ένας από τους αρχηγούς του κόμματος των Ριζοσπαστών του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων το οποίο πρόβαλλε τις αξίες της ελευθερίας, της εθνικής ανεξαρτησίας της λαϊκής κυριαρχίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Το ριζοσπαστικό κίνημα των Επτανήσων αντιμετώπιζε ως αλληλένδετα τα αιτήματα για λαϊκή κυριαρχία και ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα. Το αίτημα για ένωση με τη μητρόπολη σε μια ενιαία κρατική οντότητα, ιδεολογικό κληροδότημα του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, ήταν διάχυτο την εποχή εκείνη στην Ευρώπη και οδήγησε σε μια σειρά επαναστατικών κινημάτων, που έμειναν γνωστές ως Άνοιξη των Εθνών. Στα Επτάνησα εκδηλώθηκε αρχικά στην Κεφαλονιά και οδήγησε σε στάσεις και εξεγέρσεις. Η πολιτική δράση του Ζερβού – Ιακωβάτου και η αντιπαράθεση του με τη βρετανική διοίκηση είχε ως αποτέλεσμα να υποστεί φυλακίσεις και εξορίες σε διάφορες περιοχές των Επτανήσων (Οθωνοί, Παξοί, Αντικύθηρα) και απώλεια του μέγιστου μέρους της περιουσίας του. Με παρόμοιες κινήσεις η βρετανική διοίκηση κατάφερε να μειώσει τη δυναμική του ριζοσπαστισμού, του οποίου το κέντρο δράσης μεταφέρθηκε στη Ζάκυνθο με ηγέτη τον Κ. Λομβάρδο και το κύριο αίτημα περιορίστηκε στην Ένωση με την Ελλάδα. Έτσι ο Ζερβός - Ιακωβάτος μαζί με τον Ιωσήφ Μομφεράτο συγκρότησαν το Κόμμα των Αληθινών Ριζοσπαστών και ο Λομβάρδος, που είχε υιοθετήσει και προωθούσε την πρακτική των ιταλικών κομιτάτων και το όραμα της Μεγάλης Ιδέας, ίδρυσε το Κόμμα των Ενωτικών Ριζοσπαστών.