Objets Κέντρον Ερεύνης Ελληνικής Φιλοσοφίας

10 >>

Total: 4244

Bergson est-il Durkheimien dans Les deux sources de la morale et de la religion?

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Με διαφορά είκοσι χρόνων δημοσιεύθηκαν τα έργα δύο κορυφαίων θεωρητικών του εικοστού αιώνα με αντικείμενο τη θρησκεία: Οι στοιχειώδεις μορφές του θρησκευτικού βίου του Émile Dürkheim (1912) και Οι δύο πηγές της ηθικής και της θρησκείας του Henri Bergson (1932). Εισαγωγικά αναφέρομαι στα κοινά σημεία που παρουσιάζουν η ζωή και η σταδιοδρομία των δύο αυτών διανοητών, εστιάζοντας το ενδιαφέρον μου στα κοινά σημεία της στάσης τους έναντι της θρησκείας και της προσέγγισης του θρησκευτικού φαινομένου. Εν συνεχεία εντοπίζω κάποιες σημαντικές διαφορές ανάμεσα στον Dürkheim και στον Bergson, κυρίως αναφορικά με τα θεωρητικά ενδιαφέροντά τους όσο και με τους φιλοσόφους και γενικότερα τους συγγραφείς από το έργο των οποίων επηρεάστηκαν. Όσον αφορά ειδικότερα τη θρησκεία, η διαφορά ανάμεσα στον Dürkheim και στον Bergson ήταν σημαντική, όχι μόνο ως προς τις βασικές θεωρητικές και μεθοδολογικές τους αρχές (ενώ ο Dürkheim ήταν οπαδός της εκκοσμίκευσης, ο Bergson έτρεφε συμπάθεια για το θρησκευτικό συναίσθημα και, προς το τέλος της ζωής του, ήταν έτοιμος ...

Biologie et nomothétique chez Aristote: la formation théorique du législateur

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Σύμφωνα με το 7ο βιβλίο των Πολιτικών ο νομοθέτης θα πρέπει να συμβάλλει με το έργο του στο να αποκτούν τα άτομα που διαβιούν στην πόλη του τα σωματικά αγαθά. Απαραίτητη, ωστόσο, προϋπόθεση για να μπορέσουν τα άτομα να αποκτήσουν τα σωματικά αγαθά είναι να έχουν πριν απ΄ όλα γεννηθεί σε υγιή οργανική και σωματική κατάσταση. Προκειμένου, λοιπόν, ο νομοθέτης να διασφαλίσει ότι μέσα στην πόλη θα γεννιούνται τέλεια παιδιά θα πρέπει να στρέψει το ενδιαφέρον του σε μία σειρά από ζητήματα που έχουν να κάνουν με τα ηλικιακά όρια των γάμων και των τεκνοποιήσεων των ατόμων, όπως επίσης με τη διατροφή και συμπεριφορά των εγκύων και των παιδιών, και να θεσμοθετήσει εκείνους τους νόμους που θα ρυθμίζουν τα παραπάνω ζητήματα με τον καλύτερο για την πόλη του τρόπο. Τι είδους, όμως, γνώση χρειάζεται να διαθέτει ο νομοθέτης προκειμένου να προβεί σε ορθή θεσμοθέτηση των συγκεκριμένων νόμων και να επιτύχει έτσι στον σκοπό του; Αυτό είναι το ερώτημα που πραγματεύεται το παρόν άρθρο. Επικεντρώνοντας για τον σκοπό αυτό στα κεφάλαια 16-17 του 7ου βιβλίου των Πολ...

Brouwer΄s Intuitionism: Mathematics and Language

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Ένα από τα βασικά δόγματα της φιλοσοφίας του Iντουϊσιονισμού (Intuitionism) του Brouwer είναι ο κατά βάση άγλωσσος χαρακτήρας της μαθηματικής δραστηριότητας. Η αμφισβήτηση της αυτονομίας της μαθηματικής δραστηριότητας και πρακτικής είναι εμφανής στην περίπτωση της ερμηνείας του ιντουϊσιονισμού από τον Μ. Dummett. Γι΄ αυτόν είναι δυνατή η κατασκευή μιας σημασιολογικής θεωρίας και μιας θεωρίας του νοήματος με τη βοήθεια της έννοιας της απόδειξης. Μπορούμε λοιπόν να θεμελιώσουμε, contra Dummett το δόγμα του Brouwer για τον άγλωσσο χαρακτήρα της μαθηματικής δραστηριότητας; Με ποιά έννοια πρέπει να κατανοηθεί μια τόσο προκλητική θέση; Στο παρόν άρθρο εξετάζονται η σημασιολογική και νοηματοθεωρητική ερμηνεία του ιντουϊσιονισμού από τον Dummett καθώς και οι απόψεις του G. Sundholm με σκοπό να ενισχυθεί η άποψη ότι το δόγμα του ιντουϊσιονισμού του Brouwer δεν συμβιβάζεται με την ερμηνεία του Dummett....

C. Castoriadis lecteur critique de M. Merleau-Ponty: l΄ontologie en question

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Είναι γνωστή η αρνητική στάση του Καστοριάδη απέναντι στους περισσότερους από τους επιφανείς εκπροσώπους της σύγχρονης γαλλικής φιλοσοφίας και ψυχανάλυσης. Η διαφορετική του στάση απέναντι στο φιλοσοφικό έργο του Merleau- Ponty όχι μόνο μπορεί να επισημανθεί σε πολλές δημοσιεύσεις του, αλλά και διατυπώνεται σαφώς στο κείμενο που αφιερώνει στη μνήμη του το 1971, στο σχετικό ειδικό τεύχος του περιοδικού L' Arc, με τον τίτλο «Το ρητό και το άρρητο». Το κείμενο αυτό, το οποίο έχει περιληφθεί και στα Σταυροδρόμια του λαβύρινθου (1990), αποτελεί μία τεκμηριωμένη ανάλυση και ανάδειξη της ευστοχίας των αναφερόμενων στη γλώσσα θέσεων του Γάλλου φιλοσόφου. Τη διακριτική επισήμανση, στο άρθρο εκείνο, της παγίδευσης του Merleau- Ponty σε μία «παλιά μεταφυσική» και «αναμφισβήτητη οντολογία» διαδέχεται, πέντε χρόνια αργότερα, μία συστηματικότερη και αυστηρότερη κριτική των οντολογικών του θέσεων με το εκτενές δοκίμιο «Ο Merleau-Ponty και το βάρος της οντολογικής κληρονομιάς». Η σύνδεση της ριζοσπαστικότερης αυτής κριτικής με τις περί της φαντασίας και ...

C. Despotopoulos, Études sur la liberté, Paris, Marcel Riviere, 1974, 153 σελ. + 2 Παραρτήματα

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή

C. HERVÉ-S. TZITZIS (dir.), Altérité et vulnérabilités, 2ème édition, coll. Actes et séminaires, Paris, Les Études Hospitalières, 2014, 87p.

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή

C. M. Woodhouse, George Gemiston Plethon, The Last of the Hellenes, Oxford, Clavenson Press, 1986, 391 pp.

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή

Carol C. Gould and Mark W. Wartofsky (Edit.), Women and Philosophy. Towards a theory of liberation, New York 1980, 364 σελ.

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή

Chance or Reality: Interaction in Nature versus Measurement in Physics

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Στην αρχή της αβεβαιότητας, όπως διαμορφώθηκε από τον Heisenberg το 1927, έχουν αποδοθεί δύο πολύ διαφορετικές ερμηνείες. Σύμφωνα με την πρώτη, η αρχή αυτή δηλώνει απλά τα όρια της ακρίβειας που μπορεί να επιτευχθεί σε μετρήσεις χρήσιμες για την πρόβλεψη της εμφάνισης φυσικών γεγονότων. Σύμφωνα με αυτή την ερμηνεία, η αρχή της αβεβαιότητας δεν επιβάλλει καμιά ουσιαστική απομάκρυνση από τον βασικό ισχυρισμό της Κλασικής Φυσικής, ότι οι αλληλεπιδράσεις στη φύση είναι αυστηρά καθορισμένες. Για τους κλασικούς φυσικούς η αρχή του αυστηρού «ντετερμινισμού» (αιτιοκρατίας) δεν εξαρτιόταν από τη δυνατότητα μέτρησης με απόλυτη ακρίβεια. Ακόμη, είχαν πλήρη επίγνωση της αδυναμίας να επιτευχθεί στην πράξη απόλυτη ακρίβεια στις μετρήσεις. Παρ΄όλα αυτά, οι φυσικοί αυτοί επέμεναν στη θεωρητική δυνατότητα μιας τέτοιας ακρίβειας, πού συνοψίζεται στην Λαπλασιακή αντίληψη ενός ανωτέρου πνεύματος, για το όποιο όλοι οι μελλοντικοί συνδυασμοί της ύλης είναι υπολογίσιμοι, γιατί το σύνολο των αρχικών συνθηκών του είναι γνωστό για κάθε στιγμή και με απόλυτη ακρίβει...

Christian von Ehrenfels, Phychologie, Ethik, Erkenntnistheorie mit e. Einl von Peter M. Simons, Philosophische Schriften, Bd 3, München-Wien (Philosophia) 1988, σελ. 521

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή
10 >>