Η Αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους μέσα από το Αρχείο Παύλου Μυλωνά

Ιωάννα Μπίθα

Διευθύνουσα ΚΕΒΜΤ

Το Αρχείο Αγίου Όρους του ακαδημαϊκού Παύλου Μ. Μυλωνά (1915-2005) είναι μια ολοκληρωμένη συλλογή σχεδιαστικών αποτυπώσεων του μεγαλύτερου μέρους του τοιχογραφικού διακόσμου των μονών του Αγίου Όρους, με περισσότερο ολοκληρωμένη την ομάδα των μοναστηριακών Τραπεζών. Το Αρχείο Σχεδίων, π. 600 σχέδια, συνοδεύεται από π. 10.000 φωτογραφικά τεκμήρια σε ασπρόμαυρα αρνητικά φιλμς και τυπώματα, καθώς και θετικά φιλμς (slides) σε διάφορα μεγέθη, από 35 χιλ. έως και 13×18 εκ.

Το Αρχείο καταρτίσθηκε κατά τα έτη 1969-1972 μέσα από τις αναρίθμητες επισκέψεις και αυτοψίες του Παύλου Μυλωνά, καθηγητή Ρυθμολογίας στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, και ομάδων νέων συνεργατών, πολλοί από τους οποίους είναι σήμερα αναγνωρισμένα μέλη της ελληνικής επιστημονικής και καλλιτεχνικής κοινότητας.

Το εικαστικό μέρος του Αρχείου δωρήθηκε στο ΚΕΒΜΤ από τον ακαδημαϊκό Παύλο Μ. Μυλωνά το 2005, ενώ το καθαρά αρχιτεκτονικό μέρος έχει δωρηθεί στα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη.

Το Αρχείο Σχεδίων που φυλάσσεται στο ΚΕΒΜΤ περιλαμβάνει όλο το φάσμα της εργασίας που αφορά στην έρευνα και την αποτύπωση του μνημειακού θησαυρού του Αγίου Όρους, από τις προπαρασκευαστικές φάσεις των ζωγραφικών αποτυπώσεων έως την τελειωμένη μορφή των σχεδίων, έτοιμων για δημοσίευση. Τα σχέδια, σηματοδοτημένα με αρίθμηση, συνοδεύονται από αναλυτικό κατάλογο των παραστάσεων (βλ. ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΩΝ), ο οποίος συντάχθηκε αρχικά επί τόπου και στη συνέχεια εμπλουτίσθηκε, ενημερώθηκε και ελέγχθηκε από την βοηθό του Παύλου Μυλωνά κα Αλεξάνδρα Καραγεώργου, σχεδιάστρια, συνεπικουρούμενη από τους ερευνητές του Κέντρου κ. Ιωάννη Βιταλιώτη και κα Ιωάννα Μπίθα.

Το Φωτογραφικό Αρχείο που φυλάσσεται στο ΚΕΒΜΤ περιλαμβάνει εκτός από φωτογραφίες των τοιχογραφιών, φωτογραφίες και slides από τον γλυπτό διάκοσμο, εικόνες, τέμπλα, χειρόγραφα και άλλα αντικείμενα.

Το παραπάνω υλικό ταυτίσθηκε με την υποστήριξη των ερευνητών του ΚΕΒΜΤ και καταγράφηκε στα Αρχεία του Κέντρου από την βοηθό του Παύλου Μυλωνά κα Αλεξάνδρα Καραγεώργου, σχεδιάστρια, συνεπικουρούμενη κυρίως από τη βιβλιοθηκονόμο, συνεργάτιδα του ΚΕΒΜΤ, κα Ευγενία Κουρέτα, με την οικονομική υποστήριξη της Επιτροπής Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και την εθελοντική προσφορά της κας Αλεξάνδρας Καραγεώργου.

Η ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση του Αρχείου έγινε χάρη στο έργο «ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ / ΕΣΠΑ 2007-2013». Μέρος της τεκμηρίωσης στο παραπάνω έργο διεκπεραιώθηκε από την αρχαιολόγο, υποψήφια διδάκτορα βυζαντινής αρχαιολογίας και τέχνης – ΕΚΠΑ κα Δώρα Κωνσταντέλλου και την ιστορικό, υπεύθυνη επιστημονικού περιεχομένου του έργου κα Χριστούλα Πανταζοπούλου και τους συνεργάτες της A.M.S. Συστήματα Οργάνωσης Αρχείων .

Για το Αρχείο του Αγίου Όρους του Π. Μ. Μυλωνά, βλ. Π. Μ. ΜΥΛΩΝΑΣ, Άτλας τον Άθωνος (τετράγλωσση έκδοση: ελληνικά, γερμανικά, αγγλικά, ρωσικά), Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο – Βερολίνο, Wasmuth: Βερολίνο 2000:

  • Τεύχος Α΄, Άτλας των είκοσι Κυριάρχων Μονών. Τοπογραφία και Ιστορική Αρχιτεκτονική (Επεξηγηματικό κείμενο εις τον Άτλαντα)
  • Τεύχος Β΄, Άτλας των είκοσι Κυριάρχων Μονών. Φωτογραφική τεκμηρίωση του τοπίου και των Μονών
  • Τεύχος Γ΄, 28 πίνακες σχεδίων διαστάσεων 52 × 80 εκ. εντός ειδικής θήκης

Για την ιστορία και την τέχνη του Αγίου Όρους, βλ. τα εισαγωγικά κεφάλαια στο Θησαυροί του Αγίου Όρους, Θεσσαλονίκη, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997, κατάλογος έκθεσης, έκδ. Ιερά Κοινότης Αγίου Όρους, Υπουργείο Πολιτισμού – Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Οργανισμός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης Θεσσαλονίκη 1997, ²Θεσσαλονίκη 1997. Βλ. ηλεκτρονική έκδοση στο διαδίκτυο: http://www.elpenor.org/athos/gr/default.asp


Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΥΛΟΥ ΜΥΛΩΝΑ

Έκθεση στην Αγιορειτική Εστία

22 Οκτωβρίου 2010 – 15 Φεβρουαρίου 2011

 γράφει ο Φαίδων Χατζηαντωνίου

Η μακροχρόνια σχέση του Παύλου Μυλωνά (1915-2005) με το Άγιον Όρος ξεκίνησε το 1954, μετά την επιστροφή του από τις ΗΠΑ, και διατηρήθηκε σφριγηλή και ανήσυχη ως τον θάνατό του, το 2005. Έγραφε στο σημείωμα του «Ζυγού» (1963): «Φίλοι μου είναι οι μοναχοί, οι μεγαλόσχημοι, οι κελλιώτες και οι ασκητές, φίλοι μου και τα κτίρια τα πελώρια, και τα μικρά δυσεξιχνίαστα ασκηταριά. Φίλοι μου είναι τα δάση, οι πηγές, τα βράχια, τ’ ακρογιάλια. Η κάθε πέτρα του κάθε καλντιριμιού […] με γνωρίζει και με χαιρετάει. «Φίλες ενδελεχείς», η μυστικιστική ατμόσφαιρα του Καθολικού, η τυπολατρεία του Συνοδικού, η προσήνεια της Τράπεζας. «Φίλες ενθουσιώδεις» η Ζωγραφική, η Αρχιτεκτονική, το Χειρόγραφο, γενικά όσες μορφές αντικειμένων και ζωής έπιαναν οι αντένες μου, απ’ αυτόν τον Ελληνο-βυζαντινόν, ανατολίτικο-ρωμέικο κόσμο που κρατάει ενάντια στον θάνατο και τον χρόνο, ό,τι ιερώτερο και ό,τι ωραιότερο εγέννησε ο Μεσαιωνικός Ελληνισμός».

Τα δύο πρώτα χρόνια τριγυρνούσε μόνος ο Παύλος Μυλωνάς «με σύντροφο τη φωτογραφία», ενώ τον τρίτο χρόνο είχε καταστρώσει «σχέδιο μελέτης» και άρχισε να μετράει με την κορδέλα και να καταγράφει τα πάντα σε μικρά ευτελή σημειωματάρια (τώρα στα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη), ενώ παράλληλα ανακάλυψε την αξία των παλιών περιφρονημένων χαρακτικών (18ος-19ος αιώνας) και τα σχέδια του Μπάρσκι (1744), για να φτάσει σύντομα και στα δυσπρόσιτα αρχεία της Σοβιετικής Ένωσης, όπου φυλάσσονταν το υλικό του Ουσπένσκι και του Σεβαστιάνωφ, που πρώτοι αποτύπωσαν, στα μέσα του 19ου αιώνα, την αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους με επιστημονικές αξιώσεις.

Μετά άρχισε να έχει βοηθούς στο Όρος και στο γραφείο, «για να σχεδιάζωνται και να ταξινομούνται τα αμέτρητα ντοκουμέντα», επιχείρηση εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή. «Δυστυχώς για την τσέπη μου και ευτυχώς για την ψυχή μου, είχα ξεκινήσει, χωρίς καλά-καλά να το σκεφθώ, σε μιαν υπεράνθρωπη επιχείρηση, που σ’ άλλα μέρη θάταν μέριμνα κρατική», γράφει με μία δόση χιούμορ ποτισμένο με μια στωική διάθεση, μα όχι και δίχως κάποια πίκρα. Μέρος των υπέρογκων εξόδων είχε καλυφθεί μόνο σε δύο περιπτώσεις από το Ίδρυμα Ψύχα και το Ford Foundation.

Τελικά, η εργώδης σχέση του Παύλου Μυλωνά με τον τόπο μέστωσε μέσα από τις αναρίθμητες επισκέψεις και αυτοψίες δικές του και ομάδων νέων συνεργατών, πολλοί από τους οποίους είναι σήμερα αναγνωρισμένα μέλη της ελληνικής επιστημονικής και καλλιτεχνικής κοινότητας. Αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός αγιορείτικου αρχείου εντυπωσιακής πληρότητας που υπερβαίνει κατά πολύ την απλή αρχιτεκτονική καταγραφή, καθώς μέσα από το πλούσιο υλικό που συγκεντρώθηκε για πέντε δεκαετίες αναδύεται και μία ανθρωπολογική διάσταση του τόπου.

Παύλος Μυλωνάς (σύντομο βιογραφικό)

Γεννημένος στην Αθήνα το 1915, ο Παύλος Μυλωνάς σπούδασε πολιτικός μηχανικός και αρχιτέκτων στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης την περίοδο 1945-1949. Το 1956 εξελέγη τακτικός καθηγητής στην έδρα της Ρυθμολογίας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου παρέμεινε ως το 1982. Το 1987 τιμήθηκε με το Αριστείον Γραμμάτων και Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών, τακτικό μέλος της οποίας εξελέγη το 1997.

Παράλληλα με την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία διατηρούσε ιδιωτικό γραφείο μελετών. Έργα του είναι σημαντικά κτίρια: Στρατιωτική Λέσχη Θεσσαλονίκης, Ξενοδοχείο Mont Parnes, Εθνική Πινακοθήκη, Γερμανική Σχολή Αθηνών, κ.ά. Την περίοδο 1966-1973 αποκατέστησε την καμένη βόρεια πτέρυγα της Μονής Βατοπεδίου, ενώ το 1976-1984 ήταν υπεύθυνος για την αναστήλωση του ναού της Αναστάσεως και του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ.

Στην έρευνα για το Άγιον Όρος ο Παύλος Μυλωνάς αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ενέργειάς του, από το 1954, οπότε και άρχισε συστηματικά να μελετά την τοπογραφία, την αρχιτεκτονική, αλλά και την καθημερινή ζωή των μοναχών. Ο κεντρικός κορμός του πολύτιμου αρχείου του σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο Μπενάκη, ενώ το εικαστικό μέρος του αρχείου φυλάσσεται στην Ακαδημία Αθηνών. 


ΤΡΑΠΕΖΑ (01) ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ

 

πρβλ. αρνητικά φιλμς = ΑΦ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  230-291

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Φ. αριθ. 00 = αρίθμηση των θεμάτων που έχουν δοθεί στην έκδοση του ΚΕΒΜΤ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΟΥΤΟΣ – ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΥΣΤΕΡΗΣ, Ευρετήριον της μνημεικαής ζωγραφικής του Αγίου Όρους, 10ος-17ος αιώνας, Ακαδημία Αθηνών Κέντρο Έρευνας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης, Αθήνα 2010

 

ΤΟΜΗ Δ-Δ

ΔΥΤΙΚΟΙ ΤΟΙΧΟΙ Α, Γ, Ε

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-01-ΥΣχΤ 2 (αριθ. 1-80) = ΑΣχ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  792

 

Δυτικός τοίχος  (Α)  (1-18)

ΒΙΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (152-156, 1-5)

1.           Τα δώρα…. (H προσφορά και η άρνηση των δώρων) (*Τ. – Φ. 49: Προσφορά και αποστροφή των δώρων)

2.           Εισηκούσθη η δέησις του Ιωακείμ (Τ. – Φ. 50: Προσευχή του Ιωακείμ)

3.           Και της Άννης (Τ. – Φ. 51: Προσευχή της Άννας)

4.           Ο Ασπασμός των Προπατόρων και η Γέννησις της Θεοτόκου (Τ. – Φ. 52: α. Ασπασμός των Προπατόρων β. Γενέσιον της Θεοτόκου)

5.           Χερσί των ιερέων (Τ. – Φ. 53: Eυλόγηση των ιερέων)

 

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ (6-16, 197-223)

6. Α΄ Το Μαρτύριον του αποστόλου Ανανίου (1 Οκτ.) (Τ. – Φ. 100)

7. Β΄ Των αγίων μαρτύρων Κυπριανού και Ιουστίνης (2 Οκτ.) (Τ – Φ. 101: Μαρτύριο Κυπριανού και Ιουστίνης)

8. Γ΄ Του αγίου ιερομάρτυρος Διονησίου Αρεοπαγίτου …τέμνη κεφαλήν άρας γαρ αυτήν Διονύσιε τρέχεις  (3 Οκτ.) (Τ. – Φ. 102: Μαρτύριο Διονυσίου του Αρεοπαγίτου)

9. Δ΄ Άγιος Ιερόθεος  (4 Οκτ.) (Τ. – Φ. 103: Ιερόθεος Αθηνών)

10. Ε΄ Το Μαρτύριον της αγίας Χαριτίνης (5 Οκτ.) (Τ. – Φ. 104)

11. ΣΤ΄ Άγιος Θωμάς ο απόστολος (6 Οκτ.) (Τ. – Φ. 105: Μαρτύριο αποστόλου Θωμά)

12.      Ζ΄ Μαρτύριον των αγίων Σέργιου και Βάκχου (7 Οκτ.) (Τ. – Φ. 106)

13. Η΄ Αγία Πελαγία (8 Οκτ.) (Τ. – Φ. 107)

14. Θ΄ Μαρτύριον του αγίου Ιακώβου του Αλφαίου (9 Οκτ.) (Τ. – Φ. 108)

15. Ι΄ Των μαρτύρων Ευλαμπίου και Ευλαμπίας (10 Οκτ.) (Τ. – Φ. 109: Μαρτύριο Ευλαμπίου και Ευλαμπίας)

16. ΙΑ΄ Άγιος απόστολος Φίλιππος (11 Οκτ.) (Τ. – Φ. 110: Φίλιππος, διάκονος)

17 α-ζ Βίος Γερασίμου Ιορδανίτου (Τ. – Φ. 370α-η)

α) Άγιος βγάζει το αγκάθι από το πόδι του λιονταριού (Τ. – Φ. 370α)

β) Κλέψαντες τον όνον (οι Άραβες έκλεψαν το υποζύγιο) (Τ. – Φ. 370γ: Δύο Άραβες κλέβουν το υποζύγιο)

γ) Το λιοντάρι οδηγεί το υποζύγιο (Τ. – Φ. 370β)

δ) Το λιοντάρι συναντά τον άγιο μετά τον χαμό του υποζυγίου (Τ. – Φ. 370στ: Άγιος απολύει το λιοντάρι μετά την επιστροφή του υποζυγίου)

ε) Οι κλέφτες μετανιωμένοι συναντούν τον άγιο (Τ. – Φ. 370ε: Οι ληστές μετανιωμένοι συναντούν τον άγιο)

στ) Μεταφορά νερού από το λιοντάρι (Τ. – Φ. 370δ)

ζ) Το λιοντάρι ξεψυχά πάνω στον τάφο του αγίου (Τ. – Φ. 370η)

18. Η αγία και Οικουμενική Πρώτη Σύνοδος η γενομένη παρά του Μεγάλου Κωνσταντίνου (Τ. – Φ. 371: Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος)

 

Δυτικός τοίχος (Γ) (κόγχη ηγουμένου)  (19-61)

19. Το Άγιο Μανδήλιο (Τ. – Φ. 1: Άγιον Μανδήλιον)

20. Άγγελος (Τ. – Φ. 2)

21. Άγγελος (Τ. – Φ. 2)

22. Προφήτης Ζαχαρίας (Τ. – Φ. 3)

23. Προφήτης Αββακούμ (Τ. – Φ. 4)

24. Προφήτης Ιερεμίας (Τ. – Φ. 5)

25. Προφήτης Γεδεών (Τ. – Φ. 6)

26. Προφήτης Ιακώβ (Τ. – Φ. 7)

27. Προφήτης Μωϋσής (Τ. – Φ. 8)

28.       Θεοτόκος βρεφοκρατούσα «Άνωθεν οι προφήτες» (Τ. – Φ. 9: Θεοτόκος βρεφοκρατούσα «Άνωθεν οι Προφήται»)

29. Προφήτης Ααρών (Τ. – Φ. 10)

30. Προφήτης Ησαΐας (Τ. – Φ. 11)

31. Προφήτης Ιεζεκιήλ (Τ. – Φ. 12)

32. Προφήτης [Δανιήλ] (Τ. – Φ. 13)

 

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ (33-37, 81-90, 187-196)

33. Οίκος Α΄, Άγγελος πρωτοστάτης επέμφθη ουρανόθεν ειπείν τη Θεοτόκω το χαίρε (Τ. – Φ. 14: Οίκος Α΄)

34. Οίκος Β΄,… εάν την εν αγνοία φησί τω Γαβριήλ θαρσαλέως (Τ. – Φ. 15: Οίκος Β΄)

35. Οίκος Γ΄, Επιγραφή δυσανάγνωστος (Τ. – Φ. 16: Οίκος Γ΄)

36.Οίκος Δ΄, Δύναμις του Υψίστου επεσκίασε τότε προς σύλληψιν τη απειρογάμω (Τ. – Φ. 17: Οίκος Δ΄)

37. Οίκος Ε΄, Έχουσα θεοδόχον η Παρθένος την μήτραν (Τ. – Φ. 18: Οίκος E΄)

 

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (38-48, 91-110, 67-77)

38.      Άγιος Συμεών ο Στυλίτης (1 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 59)

39.       Αγία Μάρθα (1 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 60)

40.       Αγία Ευανθία (1 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 61)

41.       Η Κοίμησις του Ιησού του Ναυή (1 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 62: Κοίμηση Ιησού του Ναυή)

42.       Του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου του Νιστευτού (2 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 63: Ιωάννης ο Νηστευτής)

43.      Το Μαρτύριον του αγίου Μάμαντος (2 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 64: Μαρτύριο Μάμαντος)

44.      Μαρτύριον του αγίου ιερομάρτυρος Άνθιμου (3 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 65: Μαρτύριο Ανθίμου)

45.       Άγιος Θεόκτιστος (3 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 66)

46.      Δ΄ Άγιος ιερομάρτυς Βαβύλας μετά των συν αυτώ (4 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 67: Μαρτύριο Βαβύλα και των συν αυτώ)

47.      Ε΄ Ο προφήτης Ζαχαρίας (5 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 68: Σφαγή προφήτου Ζαχαρίου)

48.      ΣΤ΄ Του εν Χώναις θαύματος παρά του αρχιστράτηγου Μιχαήλ (6 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 69: Το έν Χώναις θαύμα)

 

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΗΝΟΛΟΓΙΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (91-110 και 67-77)

49.      Άγιος Αντώνιος ο Μέγας (Τ. – Φ. 276)

50.      Άγιος Πέτρος (μετάλλιο) (Τ. – Φ. 277: Απόστολος Πέτρος [μετάλλιο])

51. Άγιος Νικόλαος ο Μύρων (Τ. – Φ. 279: Νικόλαος Μύρων)

52. Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος (Τ. – Φ. 278)

53. Άγιος πατήρ ημών Αθανάσιος (Τ. – Φ. 284: Αθανάσιος ο Αθωνίτης)

54. Απόστολος Παύλος (μετάλλιο) (Τ. – Φ. 285: Απόστολος Παύλος [μετάλλιο])

55. Άγιος Ευθύμιος (Τ. – Φ. 287: Ευθύμιος ο Μέγας)

56.       Θεοτόκος «Βλαχερνίτισσα» (Τ. – Φ. 286)

57.       Ο Μυστικός Δείπνος (Τ. – Φ. 275)

58.       Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (Τ. – Φ. 280)

59.      Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (Τ. – Φ. 281)

60.      Άγιος Βασίλειος (Τ. – Φ. 282: Βασίλειος ο Μέγας)

61.      Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς (Τ. – Φ. 283)

Δυτικός τοίχος (Ε) (62-80)

ΒΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ (62-66, 133-137)

62.      Η Σύλληψις του Προδρόμου (Τ. – Φ. 39: Σύλληψη του Προδρόμου)

63.      Η Γέννησις του Προδρόμου (Τ. – Φ. 40: Γενέσιον του Προδρόμου)

64.      Η Φυγή της Ελισάβετ και ο άγγελος οδηγεί τον Πρόδρομο στην έρημο (Τ. – Φ. 41α-β)

65.      Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος διδάσκων εν τη ερήμω (Τ. – Φ. 42: Το κήρυγμα του Ιωάννου)

66.      Ο Ιωάννης βαπτίζει τους Εβραίους (Τ. – Φ. 43)

 

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ  (38-48, 91-110, 67-77)

67.      ΚΒ΄ Το Μαρτύριο του αγίου Φωκά του Κηπουρού (22 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 89)

68.      ΚΓ΄ Η Σύλληψις του Ιωάννη του Προδρόμου (23 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 90: Σύλληψη Ιωάννου του Προδρόμου)

69.      Οι άγιοι τρεις μάρτυρες. Ιωάννης, Πέτρος και Αντώνιος (23 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 91: Μαρτύριο Ιωάννου, Πέτρου και Αντωνίου)

70.      ΚΔ΄ Η αγία Θέκλα πέτρα ραγισθείς και υποδεχόμενης (24 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 92: Θέκλα)

71.      ΚΕ΄ Της οσίας Ευφροσύνης (25 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 93: Ευφροσύνη)

72.      ΚΣΤ΄ Η Μετάστασις του Ιωάννου του Θεολόγου  (26 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 94: Μετάσταση Ιωάννου του Θεολόγου)

73.      ΚΖ΄ Άγιος Καλλίστρατος και των συν αυτώ εβδομήκοντα εννέα μαρτύρων (27 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 95: Μαρτύριο Καλλιστράτου και των τεσσαράκοντα εννέα μαρτύρων)

74.      ΚΗ΄ Άγιος Κυριακός ο Αναχωρητής (29 Σεπτ., λάθος ημερομηνία του αγιογράφου) (Τ. – Φ. 96)

75.      ΚΘ΄ Άγιος Χαρίτων (28 Σεπτ., λάθος ημερομηνία του αγιογράφου) (Τ. – Φ. 97)

76.      Λ΄ Άγιος Γρηγόριος εν λάκκω βαθεί εναπέρηψαν  (30 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 98: Μαρτύριο Γρηγορίου της Μεγάλης Αρμενίας)

77.      Λ΄ Άγιος Γρηγόριος επίσκοπος της Μεγάλης Αρμενίας  (30 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 99: Γρηγόριος της Μεγάλης Αρμενίας)

78.      Επί της Κλίμακος (Τ. – Φ. 305: Κλίμαξ του Ιωάννου του Σιναΐτου)

79.      Άγιος Ιωάννης ο της Κλίμακος (Τ. – Φ. 306: Ιωάννης της Κλίμακος)

80.      Το δι εμού δρέπανον πάντας ανθρώπους και γίγας διχάσει θάνατος και τάφος γαρ κατασταθήτω μου η εξουσία εκ των αδυνάτων φείξασθαι τούτου του ποτηρίου (Τ. – Φ. 307: Αλληγορία του θανάτου)

 

ΤΟΜΗ Β-Β

ΒΟΡΕΙΟΙ ΤΟΙΧΟΙ Δ, Ζ, Θ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-01-ΥΣχΤ 3 (αριθ. 81-132) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  793

Βόρειος τοίχος (Δ)  (81-127)

 

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ (33-37, 81-90, 187-196)

81.      Οίκος Ζ΄, Ζάλην ένδοθεν έχων λογισμών (Τ. – Φ. 19: Οίκος Z΄)

82.      Οίκος Η΄, Ήκουσαν οι ποιμένες των αγγέλων υμνούντων (Τ. – Φ. 20: Οίκος Η΄)

83.      Οίκος Θ΄, Θεόδρομον αστέρα θεωρήσαντες Μάγοι (Τ. – Φ. 21: Οίκος Θ΄)

84.      Οίκος Ι΄, Ίδον παίδες Χαλδαίων εν χέρει της Παρθένου (Τ. – Φ. 22: Οίκος Ι΄)

85.      Οίκος Κ΄, Κήρυκες θεοφόροι γεγονότες οι Μάγοι (Τ. – Φ. 23: Οίκος Κ΄)

86.      Οίκος Λ΄, Λάμψας εν τη Αιγύπτω φωτισμού αληθείας (Τ. – Φ. 24: Οίκος Λ΄)

87.      Οίκος Μ΄, Μέλλοντος Συμεώνος του παρόντα (αιώνος;) (Τ. – Φ. 25: Οίκος Μ΄)

88.      Οίκος Ν΄, Νέαν έδειξε κτίσιν εμφανίσας ο κτίστης ημίν (Τ. – Φ. 26: Οίκος Ν΄)

89.      Οίκος Ξ΄, Ξένον τόκον ιδόντες ξένω θώμεν του κόσμου (Τ. – Φ. 27: Οίκος Ξ΄)

90.      Οίκος Ο΄, Επιγραφή δυσανάγνωστος (Τ. – Φ. 28: Οίκος Ο΄)

 

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (38-48, 91-110, 67-77)

91.      Ζ΄ Άγιος μαρ (τυς) Σώζοντος  (7 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 70: Μαρτύριο Σώζωντος)

92.      Η΄ Γέννησις της Θεοτόκου (8 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 71: Γενέσιον της Θεοτόκου)

93.      Θ΄ Ιωακείμ και η Άννα (9 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 72)

94.      Ι΄ Των αγίων μαρτύρων Μηνοδώρας, Μητροδώρας, Νυμφοδώρας (10 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 73: Μαρτύριο Μηνοδώρας, Μητροδώρας και Νυμφοδώρας)

95.      ΙΑ΄ Η αγία Θεοδώρα (11 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 74)

96.      ΙΒ΄ Μαρτύριον του αγίου Αυτονόμου (12 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 75: Μαρτύριο Αυτονόμου)

97.      ΙΓ΄ Άγιος Κορνήλιος (13 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 76)

98.      ΙΔ΄ Η Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 77: Ύψωση του Τιμίου Σταυρού)

99.      ΙΕ΄ Μαρτύριον του αγίου Νικήτα (15 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 78: Μαρτύριο Νικήτα)

100. Άγιος Φιλόθεος (15 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 79)

101. ΙΣΤ΄ Μαρτύριον της αγίας Ευφημίας (16 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 80: Μαρτύριο Ευφημίας)

102. ΙΖ΄ Μαρτύριον της αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης (17 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 81: Μαρτύριο Σοφίας, Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης)

103. Άγιος Ευμένιος Γορτύνης (18 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 82)

104. ΙΗ΄ Μαρτύριον των αγίων γυναικών Σοφίας και Ειρήνης (18 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 83: Μαρτύριο Σοφίας και Ειρήνης)

105. ΙΘ΄ Μαρτύριον των αγίων Τροφίμου, Σαββατίου και Δορυμέδοντος (19 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 84: Μαρτύριο Τροφίμου, Σαββατίου και Δορυμέδοντος)

106. Αγία Σωσάνα (Τ. – Φ. 85: Σωσάννα)

107. Ω Πλακίδα τι με διώκεις (Τ. – Φ. 86: Μαρτύριο Ευσταθίου και των συν αυτώ (20 Σεπτ.))

108. Μαρτύριον των αγίων Ευσταθίου και Θεοπίστης και των τέκνων αυτών (20 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 86: Μαρτύριο Ευσταθίου και των συν αυτώ)

109. Μαρτύριον του αγίου Υπατίου (20 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 87: Μαρτύριο Υπατίου)

110.  ΚΑ΄ Μαρτύριον του αγίου αποστόλου Κοδράτου (21 Σεπτ.) (Τ. – Φ. 88: Μαρτύριο Κοδράτου)

 

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΗΝΟΛΟΓΙΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ (βλ. αρ. 67-77)

111. Άγιος Σάββας ο Hγιασμένος (Τ. – Φ. 288)

112. Άγιος Ιλαρίων ο Μέγας (Τ. – Φ. 289)

113. Άγιος Θεοφάνης ο του Μεγάλου Αγρού (Τ. – Φ. 290)

114. Άγιος Δαυίδ ο εν Θεσσαλονίκη (Τ. – Φ. 291)

115. Άγιος Βαρλαάμ (Τ. – Φ. 292)

116. Άγιος Δωρόθεος (Τ. – Φ. 293)

117. Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός (Τ. – Φ. 294)

118. Άγιος Κοσμάς ο Ποιητής (Τ. – Φ. 295) Άγιος Αρσένιος ο Μέγας (Τ. – Φ. 296: Αρσένιος)

119. Άγιος Εφραίμ ο Σύρος (Τ. – Φ. 297)

120. Άγιος Ιωαννίκιος (Τ. – Φ. 298)

121. Άγιος Ανδρέας ο δια Χριστόν σαλός (Τ. – Φ. 299)

122. Άγιος Λουκάς ο Στιριώτης (Τ. – Φ. 300: Λουκάς ο Στειριώτης)

123. Άγιος Παύλος ο Θηβαίος (Τ. – Φ. 301)

124. Άγιος Ιω(άννης) ο Καλυβίτης (Τ. – Φ. 302)

126. Άγιος Κυριακός ο Αναχωρητής (Τ. – Φ. 303)

127. Άγιος Παχώμιος  (Τ. – Φ. 304)

 

Βόρειος τοίχος  (Ζ)  (128-131)

 

128. Ιησούς Χριστός η «Άμπελος» (Τ. – Φ. 308)

129. Η Κοίμησις του οσίου πατρός ημών Αθανασίου (Τ. – Φ. 309: Κοίμηση Αθανασίου του Αθωνίτου)

130. Άγιος Σισώης πρό του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Τ. – Φ. 310: Ο αββάς Σισώης πρό του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου)

131. α) Ο εν τη πόλει πιεζόμενος και υπό ανθρώπων βδελυττόμενος υπό δε Κυρίου δοξαζόμενος (Τ. – Φ. 311: Το Όραμα του θανάτου του δικαίου μοναχού)

       β) Άγιος θεωρών των δικαίων τον θάνατον

Βόρειος τοίχος (Θ)

132 α-ε  Η Δευτέρα Παρουσία (Τ. – Φ. 329 α-η)


ΤΟΜΗ Α-Α

ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ ΤΟΙΧΟΙ  Η, Ι, Λ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-01-ΥΣχΤ 4 (αριθ. 133-165) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  794


Ανατολικός τοίχος  (Η)  (133-150)

ΒΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ (62-66, 133-137)

133. Ο έχων πτύον εν τη χείρι αυτού και τον άλωνα εκλικμίσσει (Τ. – Φ. 44: Προφητεία Ιωάννου: Ο Ιησούς διακαθαρεί την άλωνα)

134. Ίδε ο αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου (Τ. – Φ. 45: Συνάντηση Ιωάννου-Χριστού (Ίδε ο Αμνός του Θεού))

135. Άγιος Ιωάννης ελέγχων τον Ηρώδην (Τ. – Φ. 46: Έλεγχος του Ηρώδου)

136. Η Aποτομή του Ιωάννου του Προδρόμου (Τ. – Φ. 47)

137. Το Συμπόσιον του Ηρώδου (Τ. – Φ. 48: Συμπόσιο του Ηρώδου)

 

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

138. Α΄ Άγιος προφήτης Ναούμ (1 Δεκ.) (Τ. – Φ. 178: Προφήτης Ναούμ)

139. Β΄ Ο προφήτης Αββακούμ (2 Δεκ.) (Τ. – Φ. 179)

140. Γ΄ Ο προφήτης Σοφονίας (3 Δεκ.) (Τ. – Φ. 180)

141. Δ΄ Της αγίας μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας (4 Δεκ.) (Τ. – Φ. 181: Μαρτύριο Βαρβάρας)

142. Ε΄ Άγιος Σάββας (5 Δεκ.) (Τ. – Φ. 182: Σάββας ο Ηγιασμένος)

143. ΣΤ΄ Η Κοίμησις του αγίου Νικολάου Μύρων (6 Δεκ.) (Τ. – Φ. 183: Κοίμηση Νικολάου Μύρων)

144. Ζ΄ Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων (7.Δεκ.) (Τ. – Φ. 184)

145. Η΄ Άγιος Πατάπιος (8 Δεκ.) (Τ. – Φ. 185)

146. Θ΄ Αγία Άννα, θεομήτωρ (9 Δεκ.) (Τ. – Φ. 186: Άννα, μήτηρ Θεοτόκου)

147. Προφήτις… Άννης Δικαία Άννα, μητέρα προφήτου Σαμουήλ (9 Δεκ.)   (Τ. – Φ. 187: Δικαία Άννα, μήτηρ προφήτου Σαμουήλ)

148. Ι΄ Μαρτύριον των αγίων Ερμογένους και Ευγράφου (10 Δεκ.) (Τ. – Φ. 188: Μαρτύριο Μηνά Καλλικέλαδου, Ερμογένους και Ευγράφου)

149. Ο Θάνατος του δικαίου μοναχού (Τ. – Φ. 312: Κοίμηση του δικαίου μοναχού)

150. Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος (Τ. – Φ. 313: Μαρτύριο Ιγνατίου του Θεοφόρου)

Ανατολικός τοίχος (Ι)  (151 α-στ)

151 α-στ. Η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία (Τ. – Φ. 329 α-η)

Ανατολικός τοίχος (Λ) (152-165)

ΒΙΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (152-156, 1-5)

152. Η Φιλοστοργία (Τ. – Φ. 54)

153. Των Θεοπατόρων (Τ. – Φ. 55: Επταβηματίζουσα)

154. Τα Εισόδια της Θεοτόκου (Τ. – Φ. 56)

155. Η Θεοτόκος στον ναό (Τ. – Φ. 57)

156. Ο Ιωσήφ παραλαμβάνει την Θεοτόκο από τον Αρχιερέα (Τ. – Φ. 58) 

 

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ (157-163)

157. Α΄ Άγιοι Ανάργυροι – Κοσμάς, Δαμιανός (1 Νοε) (Τ. – Φ. 138)

158. Β΄ Των αγίων μαρτύρων-Πιγασίου, Αφθονίου, Ακινδύνου, Ελπιδοφόρου, Ανεμπόδιστου (2 Νοε) (Τ. – Φ. 139: Μαρτύριο Πηγασίου, Αφθονίου, Ακινδύνου, Ελπιδηφόρου και Ανεμπόδιστου)

159. Γ΄ Των αγίων μαρτύρων Ακεψιμά, Αειθαλά και Ιωσήφ (3 Νοε) (Τ. – Φ. 140: Μαρτύριο Ακεψιμά, Αειθαλά και Ιωσήφ)

160. Δ΄ Άγιος Ιωαννίκιος ο Μέγας (4 Νοε) (Τ. – Φ. 141)

161. Ε΄ Των αγίων ιερομαρτ(ύρων) Νίκανδρου και Ερμαίου (4 Νοε) (Τ. – Φ. 142: Μαρτύριο Νικάνδρου και Ερμαίου)

162. Μάρ(τυρες) Γαλακτίων και Επιστήμη (5 Νοε) (Τ. – Φ. 143: Μαρτύριο Γαλακτίωνος και Επιστήμης)

163. Μαρ(τύριον) του εν αγίοις πατρός ημών Παύλου του Ομολογητού (6 Νοε) (Τ. – Φ. 144: Μαρτύριο Παύλου του Ομολογητού)

164. Ο προφήτης Ηλίας τρεφόμενος υπό του κόρακος (Τ. – Φ. 331)

165. Η Θυσία του Αβραάμ (σε επεισόδια) (Τ. – Φ. 332)

 

ΤΟΜΗ Ν-Ν

ΝΟΤΙΟΙ ΤΟΙΧΟΙ Κ, Μ, Β

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-01-ΥΣχΤ 5 (αριθ. 166-241) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  795

Νότιος τοίχος (Κ) (166 α-στ)

166 α-στ. Η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία (Τ. – Φ. 329 α-η)

α. Δυσανάγνωστος

β. Ο προφήτης Δαυίδ

γ. Άγγελος ελίσσων τον ουρανόν

δ. Ανάστασις νεκρών

ε. Πύρινος ποταμός

στ. Τιμωρίες κολάσεως

Νότιος τοίχος (Μ) (167-241)

167. Η Ρίζα του Ιεσσαί (Τ. – Φ. 350)

168. Φίλων (Τ. – Φ. 351: Φίλων, αρχαίος σοφός)

169. Κλεάνθης (Τ. – Φ. 352: Κλεάνθης, αρχαίος σοφός)

170. Σόλων (Τ. – Φ. 353: Σόλων, αρχαίος σοφός)

171. Διαλήδ ; (Τ. – Φ. 354: Διαλήδ (;), αρχαίος σοφός)

172. Πυθαγόρας (Τ. – Φ. 355: Πυθαγόρας, αρχαίος σοφός)

173. Σωκράτης (Τ. – Φ. 356: Σωκράτης, αρχαίος σοφός)

174. Όμηρος (Τ. – Φ. 357: Όμηρος, αρχαίος σοφός)

175. Αριστοτέλης (Τ. – Φ. 358: Αριστοτέλης, αρχαίος σοφός)

176. Γαληνός (Τ. – Φ. 359: Γαληνός, αρχαίος σοφός)

177. Σίβιλλα (Τ. – Φ. 360: Σίβυλλα)

178. Πλάτων (Τ. – Φ. 361: Πλάτων, αρχαίος σοφός)

179. Πλούταρχος (Τ. – Φ. 362: Πλούταρχος, αρχαίος σοφός)

 

ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΪΝ ΚΑΙ ΑΒΕΛ (180-186)

180. Και ήνεγκε Κάιν από των καρπών της γής θυσίαν τω Κυρ(ίω) (Τ. – Φ. 363: Συγκέντρωση των καρπών)

181. Η Θυσία του Άβελ (Τ. – Φ. 364)

182. Η Θυσία του Κάιν (Τ. – Φ. 365)

183. Ο Άβελ αποκτεινόμενος παρά του Κάιν (Τ. – Φ. 366: Ο Φόνος του Άβελ)

184. Είπεν ο θεός προς Κάιν που εστίν Άβελ ο αδελφός σου; Είπεν μη γαρ ειμί φύλαξ του αδελφού μου ειμί εγώ (Τ. – Φ. 367: Έλεγχος του Κάιν)

185. Στένων και τρέμων επί της γης ο Κάιν (Τ. – Φ. 368: Τιμωρία του Κάιν)

186. Ο Αδάμ και η Εύα θρηνούσι τον υιόν αυτών τον Άβελ (Τ. – Φ. 369: Θρήνος Αδάμ και Εύας)

Νότιος τοίχος (Β)  (187-241)

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ (33-37, 81-90, 187-196)

187. Οίκος Π΄, Πάσα φύσις αγγέλων κατεπλάγη (Τ. – Φ. 29: Οίκος Π΄)

188. Οίκος Ρ΄, Ρήτορας πολυφθόγγους ως ιχθύας αφώνους (Τ. – Φ. 30: Οίκος Ρ΄)

189. Οίκος Σ΄, Σώσαι θέλων το κόσμον ο των όλων κοσμήτωρ (Τ. – Φ. 31: Οίκος Σ΄)

190. Οίκος Τ΄, Τείχος ει των Παρθένων Θεοτόκε Παρθένε (Τ. – Φ. 32: Οίκος Τ΄)

191. Οίκος Υ΄, Ύμνος άπας ηττάται συνεκτίνεσθαι σπεύδων (Τ. – Φ. 33: Οίκος Υ΄)

192. Οίκος Φ΄, Φωτοδόχον λαμπάδα τοις εν σκότει φανίσαν (Τ. – Φ. 34: Οίκος Φ΄)

193. Οίκος Χ΄, Χάριν δούναι θελήσας οφλημάτων αρχαίων (Τ. – Φ. 35: Οίκος Χ΄)

194. Οίκος Ψ΄, Ψάλοντες σου τον τόκον ανυμνούμεν σε πάντες (Τ. – Φ. 36: Οίκος Ψ΄)

195. Οίκος Ω΄, Ω Πανύμνητε Μήτερ η Τεκούσα (Τ. – Φ. 37: Οίκος Ω΄)

196. Μήτηρ Θεού (Τ. – Φ. 38: Κοντάκιο του Ακαθίστου)

Νότιος τοίχος (Β)  (197-241)

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ (6-16, 197-223)

197. ΙΒ΄ Το Μαρτύριον των αγίων Ανδρονίκου, Πρόβου και Ταράχου (12 Οκτ.) (Τ. – Φ. 111: Μαρτύριο Ανδρονίκου, Πρόβου και Ταράχου)

198. ΙΓ΄ Το Μαρτύριον των αγίων Κάρπου και Πάπυλου, Αγαθοδώρου και Αγαθονίκης (13 Οκτ.) Τ. – Φ. 112

199. ΙΔ΄ Μαρτύριον των αγίων Ναζαρίου, Προτασίου, Γερβασίου και Κελσίου (14 Οκτ.) (Τ. – Φ. 113: Μαρτύριο Ναζαρίου, Προτασίου, Γερβασίου και Κελσίου)

200. ΙΕ΄ Το Μαρτύριον του αγίου Λουκιανού (15 Οκτ.) (Τ. – Φ. 114: Μαρτύριο Λουκιανού)

201. Άγιος Ευθύμιος ο Νέος (15 Οκτ.) (Τ. – Φ. 115)

202. ΙΣΤ΄ Μαρτύριον του αγίου Λογγίνου (16 Οκτ.) (Τ. – Φ. 116: Μαρτύριο Λογγίνου)

203. Ο προφήτης Ωσηέ (17 Οκτ.) (Τ. – Φ. 117)

204. ΙΖ΄ Μαρτ(ύριον) του αγίου Αντρέου και οσίου του εν τω κρίσει

(17 Οκτ.) (Τ. – Φ. 118: Μαρτύριο Ανδρέου του εν Κρίσει)

205. ΙΗ΄ Άγιος απόστολος Λουκάς (18 Οκτ.) (Τ. – Φ. 119: Ευαγγελιστής Λουκάς)

206 Άγιος Ιουλιανός (18 Οκτ.) (Τ. – Φ. 120)

207. Μαρτ(ύριον) του αγίου Ουάρω και των συν αυτώ (19 Οκτ.) (Τ. – Φ. 121: Μαρτύριο Ουάρου)

208. ΙΘ΄ Προφήτης Ιωήλ (19 Οκτ.) (Τ. – Φ. 122)

209. Κ΄ Μαρτ(ύριον) του αγίου Αρτεμίου (20 Οκτ.) (Τ. – Φ. 123: Μαρτύριο Αρτεμίου)

210. ΚΑ΄ Άγιος Ιλαρίων ο Μέγας (21 Οκτ.) (Τ. – Φ. 124)

211. ΚΒ΄ Άγιος Αβέρκιος (22 Οκτ.) (Τ. – Φ. 126)

212  Οι Άγιοι Επτά Παίδες εν Εφέσω (22 Οκτ.) (Τ. – Φ. 125)

213. ΚΓ΄ Μαρτ(ύριον) του αγίου αποστόλου Ιακώβου του Αδελφόθεου (23 Οκτ.) (Τ. – Φ. 127: Μαρτύριο Ιακώβου του Αδελφοθέου)

214. ΚΔ΄ Μαρτ(ύριον) του αγίου Αρέθα και συν αυτώ (24 Οκτ.) (Τ. – Φ. 128: Μαρτύριο Αρέθα και της συνοδείας αυτού)

215. ΚΕ΄ Μαρτ(ύριον) των αγίου Νοταρίου, Μαρκιανού και Μαρτυρίου (25 Οκτ.) (Τ. – Φ. 129: Μαρτύριο νοταρίων Μαρκιανού και Μαρτυρίου)

216. ΚΣΤ΄ Μαρτ(ύριον) του αγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου (26 Οκτ.)

(Τ. – Φ. 130: Μαρτύριο Δημητρίου)

217. ΚΖ΄ Του αγίου μεγαλομάρτυρος Νέστορος (27 Οκτ.) (Τ. – Φ. 131: Μαρτύριο Νέστορος)

218. ΚΗ΄ Μαρτ(ύριον) του αγίου Τερεντίου, Νεονίλης και των τέκνων αυτού (28 Οκτ.) (Τ. – Φ. 132: Μαρτύριο Τερεντίου, Νεονίλλης και των τέκνων)

219. ΚΘ΄ Το μαρτ(ύριον) της αγίας Αναστασίας της Ρωμαίας (29 Οκτ) (Τ. – Φ. 133: Μαρτύριο Αναστασίας της Ρωμαίας)

220. Λ΄ Μαρτ(ύριον) των αγίων Ζηνοβίου και Ζηνοβίας (30 Οκτ.) (Τ. – Φ. 134: Μαρτύριο Ζηνοβίου και Ζηνοβίας)

221. ΛΑ΄ Άγιος Στάχυς (31 Οκτ.) (Τ. – Φ. 135)

222. Άγιος Αμπλίας (31 Οκτ.) (Τ. – Φ. 136)

223 Άγιος Ουρβανός (31 Οκτ.) (Τ. – Φ. 137)

224. Άγιος Ευφρόσυνος (Τ. – Φ. 372: Ευφρόσυνος ο Μάγειρος)

225. Άγιος Αλέξιος ο Άνθρωπος του Θεού (Τ. – Φ. 373)

226. Άγιος Ιω(άννης) ο Κολοβός (Τ. – Φ. 374)

227. Άγιος Παύλος ο εν τω Λάτρω (Τ. – Φ. 375: Παύλος ο εν Λάτρω)

228. Άγιος Ποιμήν (Τ. – Φ. 376)

229. Άγιος Μακάριος ο Ρωμαίος (Τ. – Φ. 377)

230. Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης (Τ. – Φ. 378: Θεόδωρος Ευχαΐτων)

231. Άγιος Θεοφάνης ο Γραπτός (Τ. – Φ. 379)

232. Άγιος Θεόδωρος ο Γραπτός (Τ. – Φ. 380)

233. Άγιος Μωυσής ο Αιθίωψ (Τ. – Φ. 381: Μωυσής ο Αιθίοψ)

234. Άγιος Στέφανος ο Νέος (Τ. – Φ. 382)

235. Άγιος Νείλος (Τ. – Φ. 383)

236. Άγιος Ιωάσαφ (Τ. – Φ. 384)

237. Άγιος Μακάριος ο Μέγας (Τ. – Φ. 385)

238. Άγιος Μαρτινιανός (Τ. – Φ. 386)

239. Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής (Τ. – Φ. 387: Μάξιμος ο Ομολογητής)

240. Άγιος Χαρίτων (Τ. – Φ. 388)

241. Άγιος Θεοδόσιος ο Κοινοβιάρχης (Τ. – Φ. 389)


ΤΡΑΠΕΖΑ (02) ΜΟΝΗΣ ΒΑΤΟΠΕΔΙΟΥ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ

πρβλ. αρνητικά φιλμς = ΑΦ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  292-355

ΤΟΜΗ Δ-Δ

ΔΥΤΙΚΟΙ ΤΟΙΧΟΙ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 2 (αριθ. 1-16) = ΑΣχ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 797

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 3 (αριθ. 9-14) = ΑΣχ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 798

 

1. Άγιος Αθανάσιος ο εν τω Άθω

2. Η Αγία Τριάς

3. ΜΗΡ-ΘΥ και στηθάρια προφητών

4. Ο Μυστικός Δείπνος

5. Άγγελος Κυρίου

6. Δίκαιος Ιεσσαί

7. Άγγελος Κυρίου

8. Ευαγγελισμός, Άγγελος

9. Άγιος Βασίλειος

10. Άγιος Γρηγόριος

11. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

12. Άγιος Σάββας αρχιεπίσκοπος Σερβίας ο κτήτωρ του Χιλανδαρίου

13. Άγιος Κύριλλος

14. Άγιος Αθανάσιος

15. Ευαγγελισμός, ΜΗΤΗΡ ΘΕΟΥ

16. Η Κοίμησης του άγίου Εφραίμ του Σύρου

ΤΟΜΗ Α-Α

ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ ΤΟΙΧΟΙ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 4 (αριθ. 17-20) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 799

 

17. Άγιος Δημήτριος

18. Αρχάγγελος Μιχαήλ

19. Αρχάγγελος Γαβριήλ

20. Άγιος Γεώργιος

 

ΤΟΜΗ Ν-Ν

ΝΟΤΙΟΙ ΤΟΙΧΟΙ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 5 (αριθ. 21-44) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 800

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 6 (αριθ. 27-36) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 801

21. Άγιος Αρτέμιος

22. Η Γέννησις του Χριστού

23. Ο Μυστικός Δείπνος

24. Η Βάπτισις του Χριστού

25. Επιγραφή

26. Άγιος Συμεών ο Θεραπευτής

27. Άγιος Νήφων ο Διονυσιάτης

28. Άγιος Ιωάσαφ Βασιλεύς Ινδίας

29. Άγιος Βαρλαάμ

30. Άγιος Χαρίτων

31. Άγιος Παύλος ο Θηβαίος

32. Άγιος Μακάριος ο Ρωμέος

33. Άγιος Ιωαννίκιος ο Μέγας

34. Άγιος Γρηγόριος ο κτήτωρ του Γρηγορίου

35. Άγιος Νηκτάριος ο Καρεώτης

36. Άγιος Σίμων ο κτήτωρ της Σιμόπετρας

37. Άγιος Συμεών

38. Άγιος Ιωάννης ο τις Κλίμακος

39. Άγιος Πέτρος

40. Άγιος Ονούφριος

41. Άγιος Νικόδημος ο Δοχειάρης της μονής αυτής

42. Άγιος Γενάδιος ο Ηγούμενος ταύτης της μονής

43. Άγιος Σημεών ο κτίτωρ του Χιλανδαρίου

44. Άγιος Αντώνιος

ΤΟΜΗ Β-Β

ΒΟΡΕΙΟΙ ΤΟΙΧΟΙ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 7 (αριθ. 45-69) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 802

Α.Ο.-Π.Μ.-02-ΥΣχΤ 8 (αριθ. 57-66) = ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 803

45. Άγιος Ευθύμιος

46. Άγιος Σάββας

47. Άγιος Αρσένιος

48. Άγιος Θεοδόσιος ο Κοινοβιάρχης

49. Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης

50. Η Σταύρωσις του Χριστού

51. Άγιος Κυρίου

52. Ο Χριστός ευλογών τους πέντε άρτους

53. Η Ανάστασις του Χριστού

54. Άγιος Κυρίου

55. Άγιος Φιλόθεος κτήτωρ του Φιλοθέου

56. Άγιος Αλύπιος

57. Άγιος Νικόλαος

58. Άγιος Αντώνιος

59. Άγιος Αθανάσιος

60. Άγιος Ξενοφών

61. Άγιος Ευθύμιος ο Ιβηρίτης

62. Άγιος Γαβριήλ ο Ίβηρ

63. Άγιος Παύλος ο Ξηροποταμινός

64. Άγιος Θεοφάνης ο Δοχειαρίτης

65. Άγιος Κοσμάς ο Ζωγραφίτης

66. Άγιος Διονύσιος ο Μικροαθωνίτης

67. Άγιος Δανιήλ

68. Άγιος Μάξιμος ο Καυσοκαλυβήτης

69. Άγιος Μηνάς


ΤΡΑΠΕΖΑ (04) ΜΟΝΗΣ ΧΙΛΑΝΔΑΡΙΟΥ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ

 

πρβλ. αρνητικά φιλμς = ΑΦ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ α/α  356-548

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Φ. αριθ. 00 = αρίθμηση των θεμάτων που έχουν δοθεί στην έκδοση του ΚΕΒΜΤ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΟΥΤΟΣ – ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΥΣΤΕΡΗΣ, Ευρετήριον της μνημεικαής ζωγραφικής του Αγίου Όρους, 10ος-17ος αιώνας, Ακαδημία Αθηνών Κέντρο Έρευνας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης, Αθήνα 2010

 

ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΤΟΙΧΟΣ

βλ. υπομνηματισμένο σχέδιο τοιχογραφιών:

Α.Ο.-Π.Μ.-04-ΥΣχΤ 2 (αριθ. 1-66) = ΑΣχ – ΑΑ-ΚΕΒΜΤ  α/α 805

 

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ 1- 14, 90-99

1. Aκάθιστος Ύμνος, Οίκος Α΄ Άγγελος Ευαγγελισμού

1α Άγγελος Ευαγγελισμού (*Τ. – Φ. 26)

1β Παναγία Ευαγγελισμού (Τ. – Φ. 26)

2. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Β΄ (Τ. – Φ. 27)

3. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Γ΄ (Τ. – Φ. 28)

4. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Δ΄ (Τ. – Φ. 29)

5. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Ε΄ (Τ. – Φ. 30)

6. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Ζ΄ (Τ. – Φ. 31)

7. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Η΄ (Τ. – Φ. 32)

8. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Θ΄ (Τ. – Φ. 33)

9. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Ι΄ (Τ. – Φ. 34)

10. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Κ΄ (Τ. – Φ. 35)

11. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Λ΄ (Τ. – Φ. 36)

12. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Μ΄ (Τ. – Φ. 37)

13. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Ν΄ (Τ. – Φ. 38)

14. Ακάθιστος Ύμνος, Οίκος Ξ΄ (Τ. – Φ. 39)

15. Προφήτης Μωυσής (Τ. – Φ. 51)

16. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 52)

17. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 53)

18. Προφήτης Δανιήλ (Τ. – Φ. 56)

19. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 55)

20. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 54)

21. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 57)

22. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 58)

23. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 59)

24. Αδιάγνωστος προφήτης (Τ. – Φ. 60)

25. Συνομιλία Σάββα (Ράστκο) με αθωνίτη μοναχό (Τ. – Φ. 71)

26. Ο άγιος Σάββας παίρνει την ευλογία των γονέων του για να πάει σε κυνήγι (Τ. – Φ. 72: Αίτημα για κυνήγι)

27. Ο άγιος Σάββας και ο αγιορείτης με άλλους έφιππους πάνε για κυνήγι (Τ. – Φ. 73: Το Kυνήγι και η Φυγή στον Άθω)

28. Από τον πύργο του Ρωσικού μοναστηριού Άγιος Σάββας ρίχνει στους στρατιώτες τα κοσμικά του ρούχα και ένα γράμμα. Οι στρατιώτες κάτω περιμένουν το δέμα, ενώ άλλοι χτυπούν με ρόπαλα τους καλογέρους (Τ. – Φ. 74: Οι Απεσταλμένοι του βασιλιά στον μοναχό Σάββα)

29. Ο άγιος Σάββας δίνει βοήθεια (άρτους) στους ασκητές του Αγίου Όρους (Τ. – Φ. 75: Η Διανομή του άρτου στους ερημίτες)

30. Πειρατές αιχμαλωτίζουν τον άγιο Σάββα (Τ. – Φ. 76: Η Σύλληψη του Σάββα από ληστές)

31. Κείμενο επιγραφή: Ο άγιος Συμεών ήλθε στη μονή Βατοπεδίου. Άγιος Συμεών – άγιος Σάββας αλληλοασπάζονται (πατέρας και γιος) (Τ. – Φ. 77: Συνάντηση Σάββα και Στέφανου Νεμάνια στην μονή Βατοπαιδίου)

32. Ο άγιος Σάββας παίρνοντας χρυσόβουλλο από τον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό (Τ. – Φ. 78: Ο Σάββας πα