Τρικοκκιά

Ενότητα:

Αρχειακό και οπτικο-ακουστικό υλικό ερευνών

Όνομα χωριού

Τρικοκκιά

Περισσότερα...

Αριθμός

357

Κοινότητα

Τρικοκκιάς

Επαρχία

Γρεβενών

Νομός

Γρεβενών

Ποιό είναι το παλαιότερο όνομα του χωριού (αν υπάρχει);

Τσαπουρνιά

Μήπως το χωριό κατοικείται κυρίως από πρόσφυγες (πχ.χ Ποντίους, Μικρασιάτες ή άλλους - ποιούς; ) ή Σαρακατσάνους, Αρβανίτε, Πομάκους ή άλλες ομάδες;

Όχι

Αν όχι, υπάρχουν μήπως οικογένειες που ανήκουν σε κάποια ή σε κάποιες από τις παραπάνω ομάδες; Πόσες περίπου;

Όχι

Πόσες εκκλησίες υπήρχαν παλαιότερα στο χωριό; Μήοως ξέρετε πότε είχε χτιστεί η πρώτη;

Μία και χτίστηκε το 1891

Πόσα νεκροταφεία υπήρχαν παλαιότερα στο χωριό;

Ένα.

Ποιές ήταν οι κυριότερες ασχολίες των κατοίκων γύρω στα 1940;

Γεωργοί και κτηνοτρόφοι κυρίως κτηνοτρόφοι

Αν υπήρχε γεωργία, ποια κυρίως προϊόντα καλλιεργούντο;

Η σιτοκαλλιέργεια

Ποιά από τα γεωργικά προϊόντα προορίζονταν για αυτοκατανάλωση και ποιά για το εμπόριο;

Για αυτοκατανάλωση τα γεωργικά για το εμπόριο τα πλεονάσματα.

Σήμερα ποιά προϊόντα καλλιεργούνται στην περιοχή; Εξακολουθούν οι παλιές καλλιέργειες; Αν υπάρχουν νέες, από πότε περίπου έχουν αρχίσει;

Η σιτοκαλλιέργεια αλλά με σύγχρονα μέσα εκμετάλευσης στην τελευταία διετία άρχισε σε περιορισμένη έκταση η καπνοκαλλιέργεια.

Παλαιότερα το χωριό ήταν τσιφλίκι, βακούφι ή κεφαλοχώρι;

Κεφαλοχώρι

Απο πόσα στρέμματα και πάνω ένας κλήρος εθεωρείτο μεγάλος;

Από 100 στρέμματα και άνω ιδιοκτησία όχι κλήρος

Πόσοι απο τους κατοίκους του χωριού είχαν τέτοιους μεγάλους κλήρους;

Πάνω των 15.

Σήμερα ποιο είναι το μέγεθος ενός μέσου γεωργικού κλήρου;

45 στρέμματα αλλά υπάρχουν και περίπου 25 οικογένειες ακτημόνων

Υπήρχε στο χωριό κτηνοτροφία;

Ναι

Πότε άρχισε να υπάρχει οικόσιτη κτηνοτροφία στο χωριό;

Το 1970

Υπήρχαν τσελιγκάτα στην περιοχή; Πόσα; Εξακολουθούν να υπάρχουν;

Υπήρχαν κάπου 15, εξακολουθούν να υπάρχουν περίπου 3

Μήπως οι παλαιότεροι θυμούνται ή γνωρίζουν στοιχεία σχετικά με προηγούμενη κοινοτική οργάνωση, τυχόν ύπαρξη κοινοτικών αρχόντων και κοινοτικών συμβουλίων;

Υπήρχε η Δημογεροντία πριν το 1912

Ποιους φόρους πλήρωναν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού; Σε ποιούς τους πλήρωναν;

Το 1/10 της παραγωγής στους Τούρκους

Σε πόσες κοινωνικές τάξεις χωρίζονταν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού και πως διακρίνονταν μεταξύ τους;

Δυο στους προύχοντες και στους κολήγους.

Ηταν συνηθισμένο οι κάτοικοι του χωριού να προσφέρουν την εργασία τους χωρίς αμοιβή για την εκτέλεση έργων που τυχόν ήταν αναγκαία στην κοινότητα (π.χ. χτίσιμο σχολείου, εκκλησίας, κατασκευή δρόμου κ.α ;

Ήταν συνηθισμένο, εξ άλλου υπ΄ρχουν έργα προσωπικής εργασίας.(κοινόχρηστα)

Η συμμετοχή ήταν υποχρεωτική για όλους τους άνδρες; Απο ποιά ήλικία; Γυναίκες συμμετείχαν;

Για τους άνδρες Ναι και υποχρεωτική από 18 ετών και άνω

Αν κάποιος αρνιόταν να συμμετάσχει, τον τιμωρούσαν; Πως;

Όχι του έκοβε η κοινότητα Βεβαίωση(πρόστιμο).

Ήταν η αλληλοβοήθεια συνηθισμένο φαινόμενο ανάμεσα στις οικογένειες της κοινότητας; Σε ποιες κυρίως εργασίες ίσχυε: στις πιο επείγουσες γεωργικές εργασίες όπως π.χ τρύγος, θέρος ή σε όλες ανεξαιρέτως τις γεωργικές εργασίες;

Όχι

Εκτός απο τις γεωργικές εργασίες σε ποιες άλλες περιπτώσεις ίσχυε η αλληλοβοήθεια (π.χ για το χτίσιμο των σπιτιών);

Ναι στο χτίσιμο των σπιτιών

Μήπως η αλληλοβοήθεια ήταν περισσότερο αναπτυγμένη μεταξύ των γυναικών; Για ποιες κυρίως δουλειές;

Ναι κυρίως στην συγκομιδή του καλαμποκιού ως το καθάρισμά του.

Πόσα μέλη αποτελούσαν συνήθως μιαν οικογένεια; Μπορείτε να τα ονοματίσετε (π.χ. ο πατέρας του άνδρα, ο αδελφός της γυναίκας κ.ο.κ.);

Συνήθως οι οικογένειες ήταν πατριαρχικές. Ο πατέρας της η μάνα του άνδρα τα παιδιά του οι νύφες , τα αγγόνια, ακόμα και δισέγγονα.

Πως προσφωνούσαν τα παιδιά τον πατέρα τους και πως τη μητέρα τους;

Μάνα

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τον πατέρα του πατέρα του;

Παππού

Πώς τη μητέρα του πατέρα του;

Γιαγιά

Πως τον πατέρα της μητέρας του;

Παππού

Πώς τη μητέρα της μητέρας του;

Γιαγιά

Πώς προσφωνούσε ο παππούς τα εγγόνια του;

Στο όνομά τους

Πώς προσφωνούσε η γιαγιά τα εγγόνια της;

Στο όνομά τους

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τους αδελφούς του;

Στο όνομά τους.

Πώς τις αδελφές του;

Στο όνομά τους.

Υπήρχαν μήπως ιδιαίτεροι όροι για το μεγαλύτερο αδελφό;

ΌΧΙ

Για τη μεγαλύτερη αδελφή;

ΌΧΙ

Πώς προσφωνούσαν τα μεγαλύτερα αδέλφια τα μικρότερα;

Στο όνομά τους

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τον αδελφό του πατέρα του;

Μπάρμπα

Πώς την αδελφή του πατέρα του;

Θείτσα

Πώς τον αδελφό και πώς την αδελφή της μητέρας του;

Μπάρμπα και θείτσα.

Πώς προσφωνούσαν οι θείοι τα ανήψια τους;

Στο όνομά τους.

Πώς προσφωνούσαν οι γονείς το αγόρι τους και πώς το κορίτσι τους;

Το αγόρι παιδί και το κορίτσι τσούπρα.

Υπήρχαν ειδικά ονόματα για τα πρωτότοκα παιδιά; Για τα υστερότοκα;

ΌΧΙ

Πώς ονομάζοντν τα παιδιά απο άλλον πατέρα ή άλλη μητέρα;

Προγόνια

Πώς ονομάζονταν τα δίδυμα;

Δίδυμα

Πώς προσφωνούσαν οι γονείς του γαμπρού τους γονείς της νύφης;

Συμπεθέρους

Πώς προσφωνούσε η νύφη τον πεθερό της;

Πατέρα

Πώς την πεθερά της;

Μάνα

Πώς τον αδελφό και την αδελφή του άνδρα της;

Αφέντη(κουνιάδο) κουνιάδα

Πώς προσφωνούσε ο γαμπρός τον πεθερό του;

Πατέρα

Πώς την πεθερά του;

Μάνα

Πώς τον αδελφό και την αδελφή της γυναίκας του;

Κουνιάδο και κουνιάδα

Πώς προσφωνούσε ο πεθερός το γαμπρό;

Γαμπρέ

Πώς προσφωνούσε το γαμπρό η πεθερά;

Γαμπρέ

Πώς προσφωνούσαν το γαμπρό τα αδέλφια της νύφης;

Στο όνομα.

Πώς προσφωνούσαν τη νύφη οι αδελφοί του γαμπρού;

Νύφη

Πώς προσφωνούσαν τη νύφη οι αδελφές του γαμπρού;

Νύφη

Πώς προσφωνούσε ο σύζυγος τη σύζυγο και πώς αυτή τον άνδρα της;

Στο όνομα.

Πώς όριζαν τα βαφτιστικά ονόματα των παιδιών; (του παππού απο τον πατέρα;), ποιό στο πρώτο κορίτσι; Πώς διάλεγαν τα ονόματα των υπόλοιπων παιδιών της οικογένειας; Σε ποιες περιπτώσεις μπορούσε ο νονός να δώσει όποιο όνομα ήθελε ο ίδιος;

Συνήθως έπερνε το όνομα του παππού ή της γιαγιάς κατά πρώτον των γονιών του συζύγου και μετά της συζύγου, τα άλλα ονόματα από τον συγγενικό κύκλο του συζύγου ή κατά την επιθυμία του κουμπάρου στη βάπτηση

Μπορείτε να περιγράψετε σε γενικές γραμμές πώς μοιράζονταν οι δουλειές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες δηλαδή οι γυναίκες, εκτός απο τις δουλειές του σπιτιού και την ανατροφή των παιδιών, ποιές άλλες δουλειές έκαναν (π.χ κουβαλούσαν τα ξύλα, το νερ

Οι άντρες ήταν για τις εξωτερικές δουλειές και οι γυναίκες για το σπίτι, πολλές φορές οι γυναίκες βοηθούσαν στις δουλειές θέρος, τρύγος σκάλος, πρόβατα. Τα ζώα του σπιτιού ήταν αποκλειστική φροντίδα των γυναικών, και το νερό.

Ποιες απο τις αγροτικές δουλειές έκαναν οι γυναίκες;

Θέρρος, τρύγοσ, σκάλος, μεταφορά του γάλακτος από τις στρούγκες και βοήεθια στο άρμεγμα κ μεταφορά φαγητού στο μαντρί.

Ποιες απο τις δουλειές που είχαν σχέση με την κτηνοτροφία εκτελούσαν οι γυναίκες;

Μεταφορά του φαγητού, του γάλακτος από τις στρούγκες, κλαδί για τα πρόβατα(κλειδαριές) και κουβάλημα.

Αν στο χωριό υπήρχαν βιοτεχνίες περιγράψτε, αν είναι δυνατόν, ποια ήταν η συμμετοχή των γυναικών:

Κατ'οίκον αργαλειός

Ποιες θεωρούσαν αποκλειστικά ανδρικές δουλειές;

Τις βαρειές δουλειές, εκτός του σπιτιού το κουμάντο σε όλα.

Τα παιδιά απο ποια ηλικία άρχιζαν να βοηθούν στις δουλειές; Ποιες δουλειές ανέθεταν στα αγόρια και ποιες στα κορίτσια;

Στην κτηνοτροφία τα αγόρια από μικρή ηλικία συνήθως από τα 8-10-12 χρόνια και από τα 14 και άνω στο θέρο. Τα κορίτσια από τις αυτές ηλικίες ανάλογα τις ανάγκες στο σπίτι ακόμα κ έξω από αυτό.

Ποιες ήταν οι συνήθειες του τόπου σχετικά με τους γάμους; Τα παιδιά μιας οικογένειεας παντρεύονταν ανάλογα με την ηλικία τους ή έπρεπε πρώτα να παντρευτούν όλα τα κορίτσια και έπειτα τα αγόρια της οικογένειας;

Πρώτα τα κορίτσια και έπειτα τα αγόρια

Ποια θεωρούσαν ως κανονική ηλικία γάμου για τις γυναίκες και ποια για τους άνδρες; Ήταν επιτρεπτό ή συνηθισμένο η γυναίκα να είναι μεγαλύτερη απο τον άνδρα;

Για τις γυναίκες 18-25 για τους άνδρες 18-28 ανάλογα με τις συνθήκες ήταν επιτρεπτό.

Η συνήθεια ήταν ο γαμπρός και η νύφη να είναι απο το ίδιο χωριό; Αν όχι απο ποια χωριά διάλεγαν συνήθως τους γαμπρούς και απο ποια τις νύφες; Μπορείτε να τα ονοματίσετε;

Συνήθως από το ίδιο χωριό ή τα γειτονικά χωριά αλλά από ντόπιους δηλ. της ίδιας ράτσας και φυλής

Που εγκαθίστατο το νέο ζευγάρι μετά το γάμο; στο πατρικό του γαμπρού; στο πατρικό της νύφης; σε κάποιο καινούριο σπίτι; αποτελούσε το σπίτι αυτό προίκα της νύφης;

Στο πατρικό του γαμπρού ή σε καινούριο σπίτι αν υπήρχε η δυνατότητα.

Συνέβαινε μήπως όλα τα αγόρια μιας οικογένειας, όταν παντρεύονταν, να φέρνουν τις γυναίκες τους στο πατρικό τους; Τι γινόταν τότε; Ζούσαν όλοι μαζί, εργάζονταν, έτρωγαν μαζί, κοιμόνταν κάτω απο την ίδια στέγη;

Στυνέβαινε να βρίσκονται στο ίδιο σπίτι ακόμα κ 4 ζευγάρια κουμάντο θα έκανε ο παππούς(ο πατέρας των παιδιών) αφού κ η περιουσία του ήταν ιδιοκτησία του.

Κρατούσαν τα αδέλφια την περιουσία αδιαίρετη;

Ναι

Πότε χώριζαν τα αδέλφια; Όταν πέθαινε ο πατέρας; Όταν γίνονται πολλοί και δεν τους χωρούσε πια το σπίτι; Ποιοι λόγοι μπορούσαν να επισπευσουν το χωρισμό των αδελφών;

Συνήθως μετά θάνατον του πατέρα τους κ όταν δεν τους χωρούσε το σπίτι ή κάποια άλλη αιτία φιλονοικίας

Όταν όλα τα παιδιά άνοιγαν δικό τους σπιτικό, ποιος παρέμενε στο πατρικό μαζί με τους γονείς; Ο μεγαλύτερος γιος; Η μεγαλύτερη κόρη; Ο μικρότερος γιος; Η μικρότερη κόρη; Οποιο παιδί θα διάλεγαν οι γονείς;

Ο μικρότερος γιός ή κατά προτίμση των γονειών κάποιο άλλο.

Σε ποιες περιπτώσεις μια οικογένεια έπαιρνε σώγαμπρο;

Όταν είχε μοναχοκόρη.

Πήγαιναν ποτέ σώγαμπροι άνθρωποι που διέθεταν οι ίδιοι περιουσία;

ΌΧΙ

Τι γινόταν στις περιπτώσεις που η οικογένεια είχε δύο ή τρια κορίτσια; Για ποιο έπαιρναν το σώγαμπρο; Για το μεγαλύτερο; Για το μικρότερο;

Για το μικρότερο.

Αν μια οικογένεια έπαιρνε σώγαμπρο πώς μοιραζόταν η πατρική περιουσία; Ήταν μήπως υποχρεωμένος ο πεθερός να γράψει στο ΄πονομα του γαμπρού μέρος της περιουσίας του;

Μόνον θα κληρονομούσε μετά θάνατο του πεθερού.

Τι γινόταν σ αυτές τις περιπτώσεις με τα επώνυμα; Μήπως έπαιρνε ο γαμπρός το επώνυμο του πεθερού; Τα παιδιά ποιανού το επώνυμο έπαιρναν; Μπορείτε να αναφέρετε ένα παράδειγμα;

Ο γαμπρός διατηρούσε το επώνυμό του όπως και τα παιδιά του.

Πότε δυο άτομα δεν μπορούσαν, λόγω συγγένειας, να παντρευτούν μεταξύ τους; Υπήρξε ποτέ στο χωριό περίπτωση γάμου μεταξύ πρώτων εξαδέλφων; Αν ναι, ήταν εξαδέλφια απο πατέρα ή απο μητέρα;

Λόγω συγγενείας δεν γίνονταν ζευγάρια μέχρι και τρίτα ξαδέρφια.

Για τα δεύτερα εξαδέλφια, αν ήθελαν να παντρευτούν, υπήρχε κώλυμα;

Ναι

Μήπως δύο άτομα δεν μπορούσαν να παντρευτούν αν είχαν κοινό επώνυμο;

Όχι

Υπήρξαν παλαιότερα στο χωριό περιπτώσεις διαζυγίων; Αν ναι για ποιους κυρίως λόγους;

Όχι

Ποιος συνήθως στεφάνωνε το ζευγάρι; Ο νονός του γαμπρού ή ο νονός της νύφς;

Ο νονός του γαμπρού

Ποιος βάφτιζε το πρώτο και ποιοι τα υπόλοιπα παιδιά του ζευγαριού; Μήπως όλα τα παιδιά μιας οικογένειας είχαν τον ίδιο νονό;

Ο νονός και το πρώτο κ όλα τα άλλα ίσως και κάποιος άλλος από την οικογένεια του νονού

Στις περιπτώσεις που μια οικογένεια άλλαζε κουμπάρο ή ήθελε να βρει έναν καινούριο, προτιμούσαν να είναι κάποιος συγγενής ή φίλος ή κάποιος πλούσιος και κοινωνικά ανώτερος;

Κάποιος φίλος κοινωνικά ανώτερος, ίσως και πλούσιος.

Μεταξύ οικογενειών που συνδέονταν με κουμπαριά, επιτρεπόταν ή απαγορευόταν ο γάμος;

Απαγορευόταν ο γάμος.

Δυο παιδιά που είχαν τον ίδιο νονό μπορούσαν ποτέ να παντρευτούν μεταξύ τους;

Όχι

Σε ποιες περιπτώσεις δυο άνθρωποι αποφάσιζαν να γίνουν αδελφοποιτοί;

Να συνδέσουν πιο πολύ τη φιλία τους

Ποιες ήταν τότε οι αμοιβαίες υποχρεώσεις τους;

Αγάπη, συμπαράσταση, πίστη, αλληλοβοήθεια.

Αδελφοποιτοί μπορούσαν να γίνουν μόνον οι άνδρες μεταξύ τους; Γυναίκα με γυναίκα ή γυναίκα με άνδρα μπορούσαν να γίνουν αδελφοποιτοί;

Μπορούσαν και αγόρια και κορίτσια και το αντίθετο ένα αγόρι ένα κορίτσι δεν επιτρέπονταν να παντρευτούν

Υπήρχε παλαιότερα στο χωριό ο θεσμός της προίκας;

Όχι(μόνο αν η περιουσία κληρονομούνταν νόμιμα από τη γυαναίκα,) αν ναι

Η προικοδοσία γινόταν προφορικά ή με προικοσύμφωνα; Πως ελέγοντο τα προικοσύμφωνα;

Γίνονταν προφορικά

Εκτός απο τα είδη οικοσυσκευής και το ρουχισμό τι άλλο έπαιρνε συνήθως ένα κορίτσι ως προίκα; -Χρήματα; Πόσα περίπου;

Αν υπήρχε προφορική παραχώρηση αυτή ήταν σε χωράφια και ζώα

Χωράφια;

Ναι

Δέντρα; ζωα; καϊκια;

Ζώα.

Όλα τα κορίτσια μιας οικογένειας έπαιρναν την ίδια προίκα; Μήπως κάποιο απο αυτά (λ.χ η πρωτότοκη) έπαιρνε κατ έθιμο μεγαλύτερο μερίδιο;

Δεν έπαιρναν προίκα αν έπαιρναν ανάλογα τη δυνατότητα και την κατάσταση της νύφης ή του γαμπρού

Μήπως κάποιο απο τα κορίτσια της οικογένειας έπαιρνε προίκα ολόκληρη την πατρική περιουσία, ανεξάρτητας απο την ύπαρξη αλλων παιδιών, αγοριών ή κοριτσιών;

Ίσως

Αν μια παντρεμένη γυναίκα πέθαινε άτεκνη, η προίκα της επιστρεφόταν στην οικογένειά της ή παρέμενε στον άνδρα της;

Παρέμενε στον άνδρα της

Μήπως στα μέρη σας υπήρχε η συνήθεια ο γαμπρός να δίνει ζώα ή αλλά πράγματα στον πεθερό πρίν απο το γάμο; Πως λεγόταν η προσφορά αυτή;

Όχι

Ποιος ακριβώς έδινε; Ο γαμπρός ή ο πατέρας του;

Όχι

Πότε έδιναν την προσφορά; Πρίν απο το γάμο ή κατά τη στιγμή του γάμου;

Όχι

Πως γινόταν η μεταβίβαση της πατρικής περιουσίας στα αγόρια της οικογένειας; Πότε, με άλλα λόγια, τα αγόρια της οικογένειας έπαιρναν το μερίδιο που τους αναλογούσε; Κατά τη στιγμή του γάμου τους; Υστερα απο το θάνατο του πατέρα; Ύστερα απο το θάνατο και τ

Με διαθήκη ύστερα από το θάνατο του πατέρα

Ολα τα αγόρια της οικογένειας κληρονομούσαν ίσα μερίδια ή μήπως κάποιο απο αυτά, π.χ ο πρωτότοκος ή ο υστερότοκος κληρονομούσε μεγαλύτερο μερίδιο της πατρικής περιουσίας;

Ανάλογα ή μοίραζαν εξ ίσου αν δεν υπήρχε διαθήκη ή ο υστερότοκος κληρονομούσε τα περισσότερα ακόμα κ στη διαθήκη

Η μεταβίβαση της περιουσίας γινόταν συνήθως προφορικά ή με διαθήκη;

Και προφορικά και με διαθήκη

Μήπως το μοίρασμα της κληρονομιάς γινόταν με λαχνό; Σε ποιες περιπτώσεις ίσχυε αυτός ο τρόπς και μεταξύ ποιων συγγενών γινόταν το μοίρασμα;

Ίσως και με λαχνό στ'αδέρφια.

Αν πέθαινε πρώτα ο σύζυγος, τι μερίδιο της περιουσίας αναλογούσε στη γυναίκα, στην περίπτωση που υπήρχαν παιδιά απο το γάμο;

Το τέταρτο

Αν δεν υπήρχαν παιδιά, εκτός απο τη γυναίκα, ποιοι άλλοι είχαν κληρονομικά δικαιώματα και σε ποιες περιπτώσεις;

Μόνο η γυναίκα

Αν κάποιος αποκτούσε μόνο κόρες, όταν πέθαινε τον κληρονομούσαν οι κόρες του ή οι αδελφοί του;

Οι κόρες

Ένα παιδί μπορούσε να κληρονομήσει τον αδελφό του πατέρα του, στην περίπτωση που αυτός δεν είχε παιδιά; Συνέβαινε το ίδιο και με τον αδελφό της μητέρας του;

Ναι

Σε ποιες περιπτώσεις ένα ζευγάρι αποφάσιζε να υιοθετήσει ένα παιδί; Αν δεν είχε καθόλου πιαδιά ή αν είχε μόνο κορίτσια;

Αν δεν είχε καθόλου.

Ποια παιδιά προτιμούσαν σ αυτές τις περιπτώσεις; Παιδιά αδελφών; Μακρινών συγγενών; ορφανά;

Συγγενών

Τι κληρονομικά δικαιώματα είχε ένα υιοθετημένο παιδί;

Όποια και το κανονικό παιδί

Creative Commons

Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές - CC BY-NC-SA

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/