Άγιος Αντώνιος Κιλκίς

Ενότητα:

Αρχειακό και οπτικο-ακουστικό υλικό ερευνών

Όνομα χωριού

Άγιος Αντώνιος, Κιλκίς

Περισσότερα...

Αριθμός

711

Κοινότητα

Αγίου Μάρκου

Επαρχία

Κιλκίς

Νομός

Κιλκίς

Ποιό είναι το παλαιότερο όνομα του χωριού (αν υπάρχει);

Λέλοβο

Μήπως το χωριό κατοικείται κυρίως από πρόσφυγες (πχ.χ Ποντίους, Μικρασιάτες ή άλλους - ποιούς; ) ή Σαρακατσάνους, Αρβανίτε, Πομάκους ή άλλες ομάδες;

Κατοικείται από Πόντιους, Καυκάσιους και Σαρακατσιαναίους

Ποιές διαλέκτους μιλούσαν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού;

Την ποντιακή διάλεκτο

Πόσες εκκλησίες υπήρχαν παλαιότερα στο χωριό; Μήοως ξέρετε πότε είχε χτιστεί η πρώτη;

1 εκκλησία

Σε ποιούς ανήκαν; Μήπως ήταν οικογενειακές;

Στο χωριό

Πόσα νεκροταφεία υπήρχαν παλαιότερα στο χωριό;

1 νεκροταφείο

Πότε για πρώτη φορά λειτούργησε σχολείο στο χωριό;

1922

Ποιές ήταν οι κυριότερες ασχολίες των κατοίκων γύρω στα 1940;

Γεωργία και κτηνοτροφία

Αν υπήρχε γεωργία, ποια κυρίως προϊόντα καλλιεργούντο;

Καλλιεργούσαν καπνό, σιτάρι, σίκαλη, καλαμπόκι

Ποιά από τα γεωργικά προϊόντα προορίζονταν για αυτοκατανάλωση και ποιά για το εμπόριο;

Πουλούσαν κυρίως τα κτηνοτροφικά, τον καπνό κα το σιτάρι. Για αυτοκατανάλωση είχαν το σιτάρι, το καλαμπόκι, τη σίκαλη.

Σήμερα ποιά προϊόντα καλλιεργούνται στην περιοχή; Εξακολουθούν οι παλιές καλλιέργειες; Αν υπάρχουν νέες, από πότε περίπου έχουν αρχίσει;

Ο καπνός, το σιτάρι, το κριθάρι. Υπάρχουν νέες καλλιέργειες που έχουν αρχίσει από το 1960 και μετέπειτα.

Υπήρξαν μήπως ποτέ τα χτήματα της περιοχής εθνικές γαϊες;

Όχι

Απο πόσα στρέμματα και πάνω ένας κλήρος εθεωρείτο μεγάλος;

Από 40 και πάνω

Πόσοι απο τους κατοίκους του χωριού είχαν τέτοιους μεγάλους κλήρους;

5 οικογένειες

Σήμερα ποιο είναι το μέγεθος ενός μέσου γεωργικού κλήρου;

40 στρέμματα

Υπήρχε στο χωριό κτηνοτροφία;

Ναι

Πότε άρχισε να υπάρχει οικόσιτη κτηνοτροφία στο χωριό;

Από το 1975

Υπήρχαν τσελιγκάτα στην περιοχή; Πόσα; Εξακολουθούν να υπάρχουν;

Υπήρχαν 4 τσελιγκάτα. Όχι, δεν υπήρχαν τσελιγκάτα.

Μήπως οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την αλιεία;

Όχι

Μήπως παλαιότερα υπήρχαν στο χωριό οργανωμένες βιοτεχνίες; (εννοείται ως κύρια και συστηματική απασχόληση μιας μερίδας των κατοίκων του χωριού). Τί είδους βιοτεχνίες ήταν;

Όχι

Εξακολουθούν να λειτουργούν ή σταμάτησαν;

Όχι

Μήπως οι παλαιότεροι θυμούνται ή γνωρίζουν στοιχεία σχετικά με προηγούμενη κοινοτική οργάνωση, τυχόν ύπαρξη κοινοτικών αρχόντων και κοινοτικών συμβουλίων;

Κκοινοτική οργάνωση ήταν περίπου η ίδια με τη σημερινή

Ποιους φόρους πλήρωναν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού; Σε ποιούς τους πλήρωναν;

Πλήρωναν το δέκατο στο κράτος

Σε πόσες κοινωνικές τάξεις χωρίζονταν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού και πως διακρίνονταν μεταξύ τους;

Δεν υπήρχαν

Ηταν συνηθισμένο οι κάτοικοι του χωριού να προσφέρουν την εργασία τους χωρίς αμοιβή για την εκτέλεση έργων που τυχόν ήταν αναγκαία στην κοινότητα (π.χ. χτίσιμο σχολείου, εκκλησίας, κατασκευή δρόμου κ.α ;

Ναι

Η συμμετοχή ήταν υποχρεωτική για όλους τους άνδρες; Απο ποιά ήλικία; Γυναίκες συμμετείχαν;

Ήταν υποχρεωτική. Από τα 18. συμμετείχαν και οι γυναίκες.

Αν κάποιος αρνιόταν να συμμετάσχει, τον τιμωρούσαν; Πως;

Τιμωρούνταν με πρόστιμο. Το πρόστιμο ισοδυναμούσε με 1 μεροκάματο εκείνης της εποχής.

Ήταν η αλληλοβοήθεια συνηθισμένο φαινόμενο ανάμεσα στις οικογένειες της κοινότητας; Σε ποιες κυρίως εργασίες ίσχυε: στις πιο επείγουσες γεωργικές εργασίες όπως π.χ τρύγος, θέρος ή σε όλες ανεξαιρέτως τις γεωργικές εργασίες;

Υπήρχε αλληλοβοήθεια στο θέρο, στο αλώνισμα

Εκτός απο τις γεωργικές εργασίες σε ποιες άλλες περιπτώσεις ίσχυε η αλληλοβοήθεια (π.χ για το χτίσιμο των σπιτιών);

Στο χτίσιμο των σπιτιών, στην ασθένεια. Στη στρατιωτική θητεία υπήρχε βοήθεια από τους κατοίκους στο στρατεύσιμο και στην οικογένειά του.

Μήπως η αλληλοβοήθεια ήταν περισσότερο αναπτυγμένη μεταξύ των γυναικών; Για ποιες κυρίως δουλειές;

Όχι

Πόσα μέλη αποτελούσαν συνήθως μιαν οικογένεια; Μπορείτε να τα ονοματίσετε (π.χ. ο πατέρας του άνδρα, ο αδελφός της γυναίκας κ.ο.κ.);

10 (δέκα) άτομα

Πως προσφωνούσαν τα παιδιά τον πατέρα τους και πως τη μητέρα τους;

Πατέρα και μάνα

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τον πατέρα του πατέρα του;

Παπού και λυκοπάπου

Πώς τη μητέρα του πατέρα του;

Καλομάνα

Πως τον πατέρα της μητέρας του;

Παπού και λυκοπάπου

Πώς τη μητέρα της μητέρας του;

Καλομάνα

Πώς προσφωνούσε ο παππούς τα εγγόνια του;

Γιάβρουμ (τούρκικη λέξη)

Πώς προσφωνούσε η γιαγιά τα εγγόνια της;

(Γιάβρουμ ή πούλιμ)

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τους αδελφούς του;

Με το όνομά του ή με τη λέξη πάσια

Πώς τις αδελφές του;

Με τη λέξη πάτσι

Υπήρχαν μήπως ιδιαίτεροι όροι για το μεγαλύτερο αδελφό;

Οι νύφες φώναζαν τον μεγαλύτερο κουνιάδο άφεντα

Για τη μεγαλύτερη αδελφή;

Οι νύφες φώναζαν τη μεγαλύτερη κουνιάδα κυρά

Πώς προσφωνούσαν τα μεγαλύτερα αδέλφια τα μικρότερα;

Με το όνομά τους

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τον αδελφό του πατέρα του;

Θείο

Πώς την αδελφή του πατέρα του;

Θεία

Πώς τον αδελφό και πώς την αδελφή της μητέρας του;

Θείο και θεία

Πώς προσφωνούσαν οι θείοι τα ανήψια τους;

Ανεψιέ

Πώς προσφωνούσαν οι γονείς το αγόρι τους και πώς το κορίτσι τους;

Με το όνομά τους

Υπήρχαν ειδικά ονόματα για τα πρωτότοκα παιδιά; Για τα υστερότοκα;

Έδιναν το όνομα των παπούδων στα πρωτότοκα

Πώς ονομάζοντν τα παιδιά απο άλλον πατέρα ή άλλη μητέρα;

Παραδέρφια

Πώς ονομάζονταν τα δίδυμα;

Δίδυμα

Πώς προσφωνούσαν οι γονείς του γαμπρού τους γονείς της νύφης;

Συμπεθερα

Πώς προσφωνούσε η νύφη τον πεθερό της;

Πατέρα

Πώς την πεθερά της;

Μητέρα και μάνα

Πώς τον αδελφό και την αδελφή του άνδρα της;

Αφέντα και κύρα

Πώς προσφωνούσε ο γαμπρός τον πεθερό του;

Πατέρα

Πώς την πεθερά του;

Μάνα

Πώς τον αδελφό και την αδελφή της γυναίκας του;

Κουνιάδο και κουνιάδα

Πώς προσφωνούσε ο πεθερός το γαμπρό;

Γαμπρέ ή με το όνομα

Πώς προσφωνούσε το γαμπρό η πεθερά;

Γαμπρέ

Πώς προσφωνούσαν το γαμπρό τα αδέλφια της νύφης;

Γαμπρέ και αδερφέ

Πώς προσφωνούσαν τη νύφη οι αδελφοί του γαμπρού;

Νύφε

Πώς προσφωνούσαν τη νύφη οι αδελφές του γαμπρού;

Νύφε

Πώς προσφωνούσε ο σύζυγος τη σύζυγο και πώς αυτή τον άνδρα της;

Άντρα μ (η σύζυγος) και γαρίμ (ο σύζυγος)

Πώς όριζαν τα βαφτιστικά ονόματα των παιδιών; (του παππού απο τον πατέρα;), ποιό στο πρώτο κορίτσι; Πώς διάλεγαν τα ονόματα των υπόλοιπων παιδιών της οικογένειας; Σε ποιες περιπτώσεις μπορούσε ο νονός να δώσει όποιο όνομα ήθελε ο ίδιος;

Έδιναν τα ονόματα των παππούδων. Στα υπόλοιπα έδιναν ονόματα νεκρών από τους πολέμους στον Πόντο. Όταν δεν είχαν αντίρρηση ο νονός ονομάτιζε όπως ήθελε.

Μπορείτε να περιγράψετε σε γενικές γραμμές πώς μοιράζονταν οι δουλειές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες δηλαδή οι γυναίκες, εκτός απο τις δουλειές του σπιτιού και την ανατροφή των παιδιών, ποιές άλλες δουλειές έκαναν (π.χ κουβαλούσαν τα ξύλα, το νερ

Οι άντρες και οι γυναίκες έκαναν μαζί όλες τις γεωργικές δουλειές

Ποιες απο τις αγροτικές δουλειές έκαναν οι γυναίκες;

Την καλλιέργεια των οσπρίων

Ποιες απο τις δουλειές που είχαν σχέση με την κτηνοτροφία εκτελούσαν οι γυναίκες;

Το άρμεγμα, το καθάρισμα των μαντριών, το τυρί, το ξυνόγαλο

Ποιες θεωρούσαν αποκλειστικά ανδρικές δουλειές;

Το όργωμα των χωραφιών και μεταφορά των ξύλων από το βουνό, τη μεταφορά των γεωργικών προϊόντων.

Τα παιδιά απο ποια ηλικία άρχιζαν να βοηθούν στις δουλειές; Ποιες δουλειές ανέθεταν στα αγόρια και ποιες στα κορίτσια;

Από 10 - 12 ετών τα αγόρια πήγαιναν να σαμαρώσουν τα ζώα, να τα δέσουν ή και ακόμα να τα φυλάξουν γίδια και πρόβατα

Ποιες ήταν οι συνήθειες του τόπου σχετικά με τους γάμους; Τα παιδιά μιας οικογένειεας παντρεύονταν ανάλογα με την ηλικία τους ή έπρεπε πρώτα να παντρευτούν όλα τα κορίτσια και έπειτα τα αγόρια της οικογένειας;

Συνήθως παντρεύονταν πρώτα τα κορίτσια κι έπειτα τα αγόρια

Ποια θεωρούσαν ως κανονική ηλικία γάμου για τις γυναίκες και ποια για τους άνδρες; Ήταν επιτρεπτό ή συνηθισμένο η γυναίκα να είναι μεγαλύτερη απο τον άνδρα;

16 τις γυναίκες και 16 τους άντρες. Ο άντρας ήταν πάντα μεγαλύτερος από τη γυναίκα.

Η συνήθεια ήταν ο γαμπρός και η νύφη να είναι απο το ίδιο χωριό; Αν όχι απο ποια χωριά διάλεγαν συνήθως τους γαμπρούς και απο ποια τις νύφες; Μπορείτε να τα ονοματίσετε;

Συνήθεια υπήρχε η νύφη και ο γαμπρός να είναι από το ίδιο χωριό

Που εγκαθίστατο το νέο ζευγάρι μετά το γάμο; στο πατρικό του γαμπρού; στο πατρικό της νύφης; σε κάποιο καινούριο σπίτι; αποτελούσε το σπίτι αυτό προίκα της νύφης;

Στο σπίτι του γαμπρού

Συνέβαινε μήπως όλα τα αγόρια μιας οικογένειας, όταν παντρεύονταν, να φέρνουν τις γυναίκες τους στο πατρικό τους; Τι γινόταν τότε; Ζούσαν όλοι μαζί, εργάζονταν, έτρωγαν μαζί, κοιμόνταν κάτω απο την ίδια στέγη;

Συζούσαν και εργάζονταν κάτω από το ίδιο σπίτι

Κρατούσαν τα αδέλφια την περιουσία αδιαίρετη;

Ναι

Πότε χώριζαν τα αδέλφια; Όταν πέθαινε ο πατέρας; Όταν γίνονται πολλοί και δεν τους χωρούσε πια το σπίτι; Ποιοι λόγοι μπορούσαν να επισπευσουν το χωρισμό των αδελφών;

Όταν δεν τους χωρούσε το σπίτι

Όταν όλα τα παιδιά άνοιγαν δικό τους σπιτικό, ποιος παρέμενε στο πατρικό μαζί με τους γονείς; Ο μεγαλύτερος γιος; Η μεγαλύτερη κόρη; Ο μικρότερος γιος; Η μικρότερη κόρη; Οποιο παιδί θα διάλεγαν οι γονείς;

Ο μεγαλύτερος γιός

Σε ποιες περιπτώσεις μια οικογένεια έπαιρνε σώγαμπρο;

Όταν δεν είχε αγόρι μέσα στο σπίτι. Όταν ο γαμπρός δεν είχε σπίτι.

Πήγαιναν ποτέ σώγαμπροι άνθρωποι που διέθεταν οι ίδιοι περιουσία;

Όχι

Τι γινόταν στις περιπτώσεις που η οικογένεια είχε δύο ή τρια κορίτσια; Για ποιο έπαιρναν το σώγαμπρο; Για το μεγαλύτερο; Για το μικρότερο;

Για το μικρότερο

Αν μια οικογένεια έπαιρνε σώγαμπρο πώς μοιραζόταν η πατρική περιουσία; Ήταν μήπως υποχρεωμένος ο πεθερός να γράψει στο ΄πονομα του γαμπρού μέρος της περιουσίας του;

Δεν είχε υποχρέωση ο πεθερός να του γράψει την περιουσία

Τι γινόταν σ αυτές τις περιπτώσεις με τα επώνυμα; Μήπως έπαιρνε ο γαμπρός το επώνυμο του πεθερού; Τα παιδιά ποιανού το επώνυμο έπαιρναν; Μπορείτε να αναφέρετε ένα παράδειγμα;

Ο γαμπρός διατηρούσε το όνομά του. Τα παιδιά τ΄ όνομα του γαμπρού.

Πότε δυο άτομα δεν μπορούσαν, λόγω συγγένειας, να παντρευτούν μεταξύ τους; Υπήρξε ποτέ στο χωριό περίπτωση γάμου μεταξύ πρώτων εξαδέλφων; Αν ναι, ήταν εξαδέλφια απο πατέρα ή απο μητέρα;

Μέχρι και τρίτα ξαδέρφια δεν παντρεύονταν. Δεν υπήρχε περίπτωση να γίνει γάμος με συγγενείς σε μικρότερο βαθμό.

Για τα δεύτερα εξαδέλφια, αν ήθελαν να παντρευτούν, υπήρχε κώλυμα;

Υπήρχε το κώλυμα του δεσπότη

Μήπως δύο άτομα δεν μπορούσαν να παντρευτούν αν είχαν κοινό επώνυμο;

Όχι

Υπήρξαν παλαιότερα στο χωριό περιπτώσεις διαζυγίων; Αν ναι για ποιους κυρίως λόγους;

Ναι. Λόγω ατεκνίας, λόγω διεφθαρμένου χαρακτήρα του άντρα, λόγω μοιχείας.

Ποιος συνήθως στεφάνωνε το ζευγάρι; Ο νονός του γαμπρού ή ο νονός της νύφς;

Ο νονός του γαμπρού

Ποιος βάφτιζε το πρώτο και ποιοι τα υπόλοιπα παιδιά του ζευγαριού; Μήπως όλα τα παιδιά μιας οικογένειας είχαν τον ίδιο νονό;

Ο νονός του γαμπρού το πρώτο. Τα υπόλοιπα όπως τύχαινε. Όχι δεν είχαν τον ίδιο νονό.

Στις περιπτώσεις που μια οικογένεια άλλαζε κουμπάρο ή ήθελε να βρει έναν καινούριο, προτιμούσαν να είναι κάποιος συγγενής ή φίλος ή κάποιος πλούσιος και κοινωνικά ανώτερος;

Πάντοτε πρότειναν το νονό. Αν αδυνατούσε ο νονός έψαχναν άλλον.

Μεταξύ οικογενειών που συνδέονταν με κουμπαριά, επιτρεπόταν ή απαγορευόταν ο γάμος;

Απαγορεύονταν ο γάμος

Δυο παιδιά που είχαν τον ίδιο νονό μπορούσαν ποτέ να παντρευτούν μεταξύ τους;

Όχι

Σε ποιες περιπτώσεις δυο άνθρωποι αποφάσιζαν να γίνουν αδελφοποιτοί;

Δεν υπήρχε η συνήθεια του αδελφοποιτού

Υπήρχε παλαιότερα στο χωριό ο θεσμός της προίκας;

Όχι

Πως γινόταν η μεταβίβαση της πατρικής περιουσίας στα αγόρια της οικογένειας; Πότε, με άλλα λόγια, τα αγόρια της οικογένειας έπαιρναν το μερίδιο που τους αναλογούσε; Κατά τη στιγμή του γάμου τους; Υστερα απο το θάνατο του πατέρα; Ύστερα απο το θάνατο και τ

Όταν πέθαινε ο πατέρας

Ολα τα αγόρια της οικογένειας κληρονομούσαν ίσα μερίδια ή μήπως κάποιο απο αυτά, π.χ ο πρωτότοκος ή ο υστερότοκος κληρονομούσε μεγαλύτερο μερίδιο της πατρικής περιουσίας;

Όλοι έπαιρναν ίσα μερίδια. Υπήρχε και η περίπτωση ο πατέρας να γράψει όλη την περιουσία του σ΄ αυτόν που θα τον κοιτάξει.

Η μεταβίβαση της περιουσίας γινόταν συνήθως προφορικά ή με διαθήκη;

Με διαθήκη

Μήπως το μοίρασμα της κληρονομιάς γινόταν με λαχνό; Σε ποιες περιπτώσεις ίσχυε αυτός ο τρόπς και μεταξύ ποιων συγγενών γινόταν το μοίρασμα;

Ο πατέρας τα μοίραζε όπως ήθελε

Αν πέθαινε πρώτα ο σύζυγος, τι μερίδιο της περιουσίας αναλογούσε στη γυναίκα, στην περίπτωση που υπήρχαν παιδιά απο το γάμο;

Το 1/3 έπαιρνε η μητέρα

Αν δεν υπήρχαν παιδιά, εκτός απο τη γυναίκα, ποιοι άλλοι είχαν κληρονομικά δικαιώματα και σε ποιες περιπτώσεις;

Οι πλησιέστεροι συγγενείς

Αν κάποιος αποκτούσε μόνο κόρες, όταν πέθαινε τον κληρονομούσαν οι κόρες του ή οι αδελφοί του;

Οι κόρες του

Ένα παιδί μπορούσε να κληρονομήσει τον αδελφό του πατέρα του, στην περίπτωση που αυτός δεν είχε παιδιά; Συνέβαινε το ίδιο και με τον αδελφό της μητέρας του;

Ναι μπορούσε

Σε ποιες περιπτώσεις ένα ζευγάρι αποφάσιζε να υιοθετήσει ένα παιδί; Αν δεν είχε καθόλου πιαδιά ή αν είχε μόνο κορίτσια;

Αν δεν είχε καθόλου παιδιά

Ποια παιδιά προτιμούσαν σ αυτές τις περιπτώσεις; Παιδιά αδελφών; Μακρινών συγγενών; ορφανά;

Των αδερφών κυρίως

Τι κληρονομικά δικαιώματα είχε ένα υιοθετημένο παιδί;

Όλη την περιουσία την κληρονομούσε το υιοθετημένο παιδί

Creative Commons

Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές - CC BY-NC-SA

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/