Άνω Σύρος

Ενότητα:

Αρχειακό και οπτικο-ακουστικό υλικό ερευνών

Όνομα χωριού

Άνω Σύρος

Περισσότερα...

Αριθμός

880

Κοινότητα

Άνω Σύρου

Επαρχία

Σύρου

Νομός

Κυκλάδων

Ποιό είναι το παλαιότερο όνομα του χωριού (αν υπάρχει);

Άνω Σύρα, Απάνω Χώρα, Κάστρο

Μήπως το χωριό κατοικείται κυρίως από πρόσφυγες (πχ.χ Ποντίους, Μικρασιάτες ή άλλους - ποιούς; ) ή Σαρακατσάνους, Αρβανίτε, Πομάκους ή άλλες ομάδες;

Όχι

Αν όχι, υπάρχουν μήπως οικογένειες που ανήκουν σε κάποια ή σε κάποιες από τις παραπάνω ομάδες; Πόσες περίπου;

Όχι

Ποιές διαλέκτους μιλούσαν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού;

Καθαρά Ελληνικά. Καμμία διάλεκτο

Πόσες εκκλησίες υπήρχαν παλαιότερα στο χωριό; Μήοως ξέρετε πότε είχε χτιστεί η πρώτη;

Πρωτοχριστιανική το 307 με Επισκόπο. Μέσα στην πόλη της Άνω Σύρου-10 εκκλησίες.

Σε ποιούς ανήκαν; Μήπως ήταν οικογενειακές;

Δύο οικογενειακές. Οι άλλες ανήκαν πάντοτε στον κλήρο.

Πόσα νεκροταφεία υπήρχαν παλαιότερα στο χωριό;

Ένα

Πότε για πρώτη φορά λειτούργησε σχολείο στο χωριό;

1630. Των Καπουτσίων (Καθολικοί μοναχοί)

Ποιές ήταν οι κυριότερες ασχολίες των κατοίκων γύρω στα 1940;

Εργατοτεχνίτες, επαγγελματοβιοτέχνες

Αν υπήρχε γεωργία, ποια κυρίως προϊόντα καλλιεργούντο;

Σιτηρά, κυρίως κριθάρι, λίγα αμπέλια, λίγα όσπρια, ποστανικά

Ποιά από τα γεωργικά προϊόντα προορίζονταν για αυτοκατανάλωση και ποιά για το εμπόριο;

Όλα προορίζονταν για αυτοκατανάλωση και μέρος αυτών για το εμπόριο.

Σήμερα ποιά προϊόντα καλλιεργούνται στην περιοχή; Εξακολουθούν οι παλιές καλλιέργειες; Αν υπάρχουν νέες, από πότε περίπου έχουν αρχίσει;

Εξακολουθούν οι παλιές καλλιέργειες

Παλαιότερα το χωριό ήταν τσιφλίκι, βακούφι ή κεφαλοχώρι;

Τίποτε από αυτά

Υπήρξαν μήπως ποτέ τα χτήματα της περιοχής εθνικές γαϊες;

Όχι

Απο πόσα στρέμματα και πάνω ένας κλήρος εθεωρείτο μεγάλος;

Υπήρχαν και υπάρχουν μεγάλοι κλήροι αλλά σε βοσκοτόπια χωρίς αξία.

Πόσοι απο τους κατοίκους του χωριού είχαν τέτοιους μεγάλους κλήρους;

Περίπου 40 κλήροι κυμαίνονταν από 100 έως 1000 στρέμματα.

Σήμερα ποιο είναι το μέγεθος ενός μέσου γεωργικού κλήρου;

Συνεχίζεται η ίδια κατάσταση

Υπήρχε στο χωριό κτηνοτροφία;

Όλοι οι γεωργοί ασχολούντο κυρίως με την κτηνοτροφία.

Πότε άρχισε να υπάρχει οικόσιτη κτηνοτροφία στο χωριό;

Από ανέκαθεν

Υπήρχαν τσελιγκάτα στην περιοχή; Πόσα; Εξακολουθούν να υπάρχουν;

Όχι

Μήπως οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την αλιεία;

Όχι

Μήπως παλαιότερα υπήρχαν στο χωριό οργανωμένες βιοτεχνίες; (εννοείται ως κύρια και συστηματική απασχόληση μιας μερίδας των κατοίκων του χωριού). Τί είδους βιοτεχνίες ήταν;

Όχι

Μήπως οι παλαιότεροι θυμούνται ή γνωρίζουν στοιχεία σχετικά με προηγούμενη κοινοτική οργάνωση, τυχόν ύπαρξη κοινοτικών αρχόντων και κοινοτικών συμβουλίων;

Υπήρχε από αρχαιοτάτων χρόνων οργανωμένη αυτοδιοίκηση από συστάσεως ελληνικού κράτους μέχρι και αρχές 20ου ως Δήμος Σύρας και τώρα ως Δήμος Άνω Σύρου.

Ποιους φόρους πλήρωναν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού; Σε ποιούς τους πλήρωναν;

Τους Δημοτικούς φόρους εισέπραξαν εισπράκτορες του Δήμου. Γινόταν κάθε χρόνο Δημοπρασία και αναλάμβαναν την είσπραξη οι εισπράκτορες.

Σε πόσες κοινωνικές τάξεις χωρίζονταν παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού και πως διακρίνονταν μεταξύ τους;

Ουδέποτε χωρίζονταν σε τάξεις.

Ηταν συνηθισμένο οι κάτοικοι του χωριού να προσφέρουν την εργασία τους χωρίς αμοιβή για την εκτέλεση έργων που τυχόν ήταν αναγκαία στην κοινότητα (π.χ. χτίσιμο σχολείου, εκκλησίας, κατασκευή δρόμου κ.α ;

Όχι

Ήταν η αλληλοβοήθεια συνηθισμένο φαινόμενο ανάμεσα στις οικογένειες της κοινότητας; Σε ποιες κυρίως εργασίες ίσχυε: στις πιο επείγουσες γεωργικές εργασίες όπως π.χ τρύγος, θέρος ή σε όλες ανεξαιρέτως τις γεωργικές εργασίες;

Η αλληλοβοήθεια υπήρχε και είχε πλούσια δράση υπό μορφήν σωματείου.

Πόσα μέλη αποτελούσαν συνήθως μιαν οικογένεια; Μπορείτε να τα ονοματίσετε (π.χ. ο πατέρας του άνδρα, ο αδελφός της γυναίκας κ.ο.κ.);

Οικογένειες χωριστές, εκτός και ένας γονέας έμενε μόνος, τότε μπορούσε να ζήσει με ένα από τα παιδιά του.

Πως προσφωνούσαν τα παιδιά τον πατέρα τους και πως τη μητέρα τους;

Μπαμπά ή πατέρα. Μαμά

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τον πατέρα του πατέρα του;

Παππού

Πώς τη μητέρα του πατέρα του;

Γιαγιά, νένα ή νενέ κατά προτίμηση

Πως τον πατέρα της μητέρας του;

Παππού

Πώς τη μητέρα της μητέρας του;

Γιαγιά, νένα (κατά προτίμηση γιαγιά)

Πώς προσφωνούσε ο παππούς τα εγγόνια του;

Με το μικρό τους όνομα

Πώς προσφωνούσε η γιαγιά τα εγγόνια της;

Με το μικρό τους όνομα

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τους αδελφούς του;

Με το όνομά τους

Πώς τις αδελφές του;

Με το όνομά τους

Υπήρχαν μήπως ιδιαίτεροι όροι για το μεγαλύτερο αδελφό;

Όχι

Για τη μεγαλύτερη αδελφή;

Όχι

Πώς προσφωνούσαν τα μεγαλύτερα αδέλφια τα μικρότερα;

Με το όνομά τους

Πώς προσφωνούσε ένα παιδί τον αδελφό του πατέρα του;

Θείε

Πώς την αδελφή του πατέρα του;

Θεία

Πώς τον αδελφό και πώς την αδελφή της μητέρας του;

Θεία και θεία

Πώς προσφωνούσαν οι θείοι τα ανήψια τους;

Με το όνομά τους

Πώς προσφωνούσαν οι γονείς το αγόρι τους και πώς το κορίτσι τους;

Με τα όνοματά τους

Υπήρχαν ειδικά ονόματα για τα πρωτότοκα παιδιά; Για τα υστερότοκα;

Όχι

Πώς ονομάζοντν τα παιδιά απο άλλον πατέρα ή άλλη μητέρα;

Δεν είχαν ειδική ονομασία

Πώς ονομάζονταν τα δίδυμα;

Γιέμελα

Πώς προσφωνούσαν οι γονείς του γαμπρού τους γονείς της νύφης;

Συμπεθέρους

Πώς προσφωνούσε η νύφη τον πεθερό της;

Μπαμπά-πατέρα

Πώς την πεθερά της;

Μαμά

Πώς τον αδελφό και την αδελφή του άνδρα της;

Με τα ονόματά τους

Πώς προσφωνούσε ο γαμπρός τον πεθερό του;

Μπαμπά-πατέρα

Πώς την πεθερά του;

Μαμά

Πώς τον αδελφό και την αδελφή της γυναίκας του;

Με τα ονόματά τους

Πώς προσφωνούσε ο πεθερός το γαμπρό;

Με το όνομά του ή γαμπρό

Πώς προσφωνούσε το γαμπρό η πεθερά;

Με το όνομά του ή γαμπρό

Πώς προσφωνούσαν το γαμπρό τα αδέλφια της νύφης;

Με το όνομά του ή γαμπρό

Πώς προσφωνούσαν τη νύφη οι αδελφοί του γαμπρού;

Με το όνομά της

Πώς προσφωνούσαν τη νύφη οι αδελφές του γαμπρού;

Με το όνομά της

Πώς προσφωνούσε ο σύζυγος τη σύζυγο και πώς αυτή τον άνδρα της;

Με τα ονόματά τους

Πώς όριζαν τα βαφτιστικά ονόματα των παιδιών; (του παππού απο τον πατέρα;), ποιό στο πρώτο κορίτσι; Πώς διάλεγαν τα ονόματα των υπόλοιπων παιδιών της οικογένειας; Σε ποιες περιπτώσεις μπορούσε ο νονός να δώσει όποιο όνομα ήθελε ο ίδιος;

Του παππού από τον πατέρα. Εάν το πρώτο κορίτσι ήταν και πρώτο παιδί προτιμούσαν της γιαγιάς από τον πατέρα. Επροτιμόταν επίσης το όνομα παππού ή γιαγιάς που είχε πεθάνει. Τα ονόματα των υπόλοιπων παιδιών διάλεγαν από ονόματα συγγενικών προσώπων. Και πάλι προτιμούσαν το όνομα πεθαμένου συγγενούς. Ο νονός έδινε όνομα σε περίπτωση που του έδιναν το δικαίωμα οι γονείς.

Μπορείτε να περιγράψετε σε γενικές γραμμές πώς μοιράζονταν οι δουλειές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες δηλαδή οι γυναίκες, εκτός απο τις δουλειές του σπιτιού και την ανατροφή των παιδιών, ποιές άλλες δουλειές έκαναν (π.χ κουβαλούσαν τα ξύλα, το νερ

Οι γυναίκες εκτός από τις δουλειές του σπιτιού και των παιδιών βοηθούσαν και όπου αλλού μπορούσαν.

Ποιες απο τις αγροτικές δουλειές έκαναν οι γυναίκες;

Κυρίως τις δουλειές του σπιτιού

Ποιες απο τις δουλειές που είχαν σχέση με την κτηνοτροφία εκτελούσαν οι γυναίκες;

Συνήθως την τυροκομική.

Ποιες θεωρούσαν αποκλειστικά ανδρικές δουλειές;

Όλες οι δουλειές οι επαγγελματικές γινόταν από άνδρες.

Τα παιδιά απο ποια ηλικία άρχιζαν να βοηθούν στις δουλειές; Ποιες δουλειές ανέθεταν στα αγόρια και ποιες στα κορίτσια;

Δεν υπήρχαν ορισμένες δουλειές για παιδιά ή ορισμένη ηλικία.

Ποιες ήταν οι συνήθειες του τόπου σχετικά με τους γάμους; Τα παιδιά μιας οικογένειεας παντρεύονταν ανάλογα με την ηλικία τους ή έπρεπε πρώτα να παντρευτούν όλα τα κορίτσια και έπειτα τα αγόρια της οικογένειας;

Συνήθως παντρευόταν πρώτα τα κορίτσια όχι όμως κατά κανόνα, ανάλογα με τις περιστάσεις.

Ποια θεωρούσαν ως κανονική ηλικία γάμου για τις γυναίκες και ποια για τους άνδρες; Ήταν επιτρεπτό ή συνηθισμένο η γυναίκα να είναι μεγαλύτερη απο τον άνδρα;

Συνήθως για τους άνδρες μετά τη στρατιωτική θητεία για τις γυναίκες δεν υπήρχε κανένας περιορισμός. Ήταν επιτρεπτό όχι συνηθισμένο.

Η συνήθεια ήταν ο γαμπρός και η νύφη να είναι απο το ίδιο χωριό; Αν όχι απο ποια χωριά διάλεγαν συνήθως τους γαμπρούς και απο ποια τις νύφες; Μπορείτε να τα ονοματίσετε;

Συνήθως από το νησί μας.

Που εγκαθίστατο το νέο ζευγάρι μετά το γάμο; στο πατρικό του γαμπρού; στο πατρικό της νύφης; σε κάποιο καινούριο σπίτι; αποτελούσε το σπίτι αυτό προίκα της νύφης;

Συνήθως σε καινούργιο σπίτι που ήταν σχεδόν πάντοτε προίκα της νύφης. Στους γεωργούς το νέο ζευγάρι συνήθως εγκαθίσταντο στο χωριό του γαμπρού, σε δικό του σπίτι.

Συνέβαινε μήπως όλα τα αγόρια μιας οικογένειας, όταν παντρεύονταν, να φέρνουν τις γυναίκες τους στο πατρικό τους; Τι γινόταν τότε; Ζούσαν όλοι μαζί, εργάζονταν, έτρωγαν μαζί, κοιμόνταν κάτω απο την ίδια στέγη;

Αυτό δε γινόταν ποτέ.

Κρατούσαν τα αδέλφια την περιουσία αδιαίρετη;

Σπανίως

Πότε χώριζαν τα αδέλφια; Όταν πέθαινε ο πατέρας; Όταν γίνονται πολλοί και δεν τους χωρούσε πια το σπίτι; Ποιοι λόγοι μπορούσαν να επισπευσουν το χωρισμό των αδελφών;

Χώριζαν με την παντρειά τους

Όταν όλα τα παιδιά άνοιγαν δικό τους σπιτικό, ποιος παρέμενε στο πατρικό μαζί με τους γονείς; Ο μεγαλύτερος γιος; Η μεγαλύτερη κόρη; Ο μικρότερος γιος; Η μικρότερη κόρη; Οποιο παιδί θα διάλεγαν οι γονείς;

Συνήθως ο τελευταίος που θα παντρευόταν ή που θα έμενε λεύτερος.

Σε ποιες περιπτώσεις μια οικογένεια έπαιρνε σώγαμπρο;

Δεν συνηθιζόταν εδώ

Αν μια οικογένεια έπαιρνε σώγαμπρο πώς μοιραζόταν η πατρική περιουσία; Ήταν μήπως υποχρεωμένος ο πεθερός να γράψει στο ΄πονομα του γαμπρού μέρος της περιουσίας του;

Αδέλφια μόνο δεν παντρευόντουσαν. Εξαδέλφια ακόμη και πρώτα παντρευόντουσαν και από μητέρα και από πατέρα.

Τι γινόταν σ αυτές τις περιπτώσεις με τα επώνυμα; Μήπως έπαιρνε ο γαμπρός το επώνυμο του πεθερού; Τα παιδιά ποιανού το επώνυμο έπαιρναν; Μπορείτε να αναφέρετε ένα παράδειγμα;

Όχι

Πότε δυο άτομα δεν μπορούσαν, λόγω συγγένειας, να παντρευτούν μεταξύ τους; Υπήρξε ποτέ στο χωριό περίπτωση γάμου μεταξύ πρώτων εξαδέλφων; Αν ναι, ήταν εξαδέλφια απο πατέρα ή απο μητέρα;

Μπορούσαν

Υπήρξαν παλαιότερα στο χωριό περιπτώσεις διαζυγίων; Αν ναι για ποιους κυρίως λόγους;

Ναι, για διαφόρους λόγους

Ποιος συνήθως στεφάνωνε το ζευγάρι; Ο νονός του γαμπρού ή ο νονός της νύφς;

Ουδείς περιορισμός σε νόνους ή μη

Ποιος βάφτιζε το πρώτο και ποιοι τα υπόλοιπα παιδιά του ζευγαριού; Μήπως όλα τα παιδιά μιας οικογένειας είχαν τον ίδιο νονό;

Συνήθως όποιος στεφανώνε βάφτιζε το πρώτο παιδί. Όλα είχαν διαφορετικό νονό.

Στις περιπτώσεις που μια οικογένεια άλλαζε κουμπάρο ή ήθελε να βρει έναν καινούριο, προτιμούσαν να είναι κάποιος συγγενής ή φίλος ή κάποιος πλούσιος και κοινωνικά ανώτερος;

Συνήθως συγγενής ή φίλος

Μεταξύ οικογενειών που συνδέονταν με κουμπαριά, επιτρεπόταν ή απαγορευόταν ο γάμος;

Επιτρεπόταν

Δυο παιδιά που είχαν τον ίδιο νονό μπορούσαν ποτέ να παντρευτούν μεταξύ τους;

Μπορούσαν

Υπήρχε παλαιότερα στο χωριό ο θεσμός της προίκας;

Υπήρχε

Η προικοδοσία γινόταν προφορικά ή με προικοσύμφωνα; Πως ελέγοντο τα προικοσύμφωνα;

Παλαιότερα γινόταν με προικοσύμφωνα. Λεγόταν προικοσύμφωνα.

Μήπως εκτός απο τα προικοσύμφωνα γνωρίζετε να υπήρχε και κάποιο άλλο είδος γαμηλίων συμβολαίων;

Όχι

Ποιοι συνέτασσαν και ποιοι υπέγραφαν τα προικοσύμφωνα;

Οι συμβολαιογράφοι και πριν από αυτούς, συνήθως οι γραμματείς των επισκόπων.

Εκτός απο τα είδη οικοσυσκευής και το ρουχισμό τι άλλο έπαιρνε συνήθως ένα κορίτσι ως προίκα; -Χρήματα; Πόσα περίπου;

Ναι, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες του πατέρα

Σπίτι; Επιπλωμένο;

Ναι

Που; Στο χωριό; Σε κάποια γειτονική πόλη;

Στην πόλη μας ή στη γειτονική πόλη.

Δέντρα; ζωα; καϊκια;

Ναι

Όλα τα κορίτσια μιας οικογένειας έπαιρναν την ίδια προίκα; Μήπως κάποιο απο αυτά (λ.χ η πρωτότοκη) έπαιρνε κατ έθιμο μεγαλύτερο μερίδιο;

Όλα το ίδιο

Μήπως κάποιο απο τα κορίτσια της οικογένειας έπαιρνε προίκα ολόκληρη την πατρική περιουσία, ανεξάρτητας απο την ύπαρξη αλλων παιδιών, αγοριών ή κοριτσιών;

Όχι

Μήπως η προίκα της μητέρας ( σπίτι, χρήματα ή άλλα αγαθα) μεταβιβαζόταν ως προίκα στις κόρες της; Στην περίπτωση αυτή, αν μια γυναίκα αποκτούσε μόνο γιους, σε ποιον μεταβιβαζόταν η προίκα της;

Δεν υπήρχε περιορισμός

Εκτός απο τον πατέρα είχαν μήπως και οι αδελφοί υποχρέωση να συνεισφέρουν στην προίκιση των κοριτσιών της οικογένειας; Μήπως αυτό συνέβαινε μόνο στις περιπτώσεις θανάτου του πατέρα;

Είχαν και οι αδελφοί υποχρέωση να συνεισφέρουν. Όχι μόνο στις περιπτώσεις θανάτου του πατέρα.

Μια γυναίκα που έπαιρνε προίκα, είχε δικαίωμα να ζητήσει και κληρονομικό μερίδιο;

Συνήθως όχι

Μήπως στα μέρη σας υπήρχε η συνήθεια ο γαμπρός να δίνει ζώα ή αλλά πράγματα στον πεθερό πρίν απο το γάμο; Πως λεγόταν η προσφορά αυτή;

Όχι

Πως γινόταν η μεταβίβαση της πατρικής περιουσίας στα αγόρια της οικογένειας; Πότε, με άλλα λόγια, τα αγόρια της οικογένειας έπαιρναν το μερίδιο που τους αναλογούσε; Κατά τη στιγμή του γάμου τους; Υστερα απο το θάνατο του πατέρα; Ύστερα απο το θάνατο και τ

Ανάλογα με τις περιστάσεις

Ολα τα αγόρια της οικογένειας κληρονομούσαν ίσα μερίδια ή μήπως κάποιο απο αυτά, π.χ ο πρωτότοκος ή ο υστερότοκος κληρονομούσε μεγαλύτερο μερίδιο της πατρικής περιουσίας;

Συνήθως ίσα μερίδια

Το μερίδιο που έπαιρναν τα κορίτσια της οικογένειας (είτε ως προίκα είτε ως κληρονομική μερίδα) ήταν ίσο, μικρότερο ή μεγαλύτερο απο το μερίδιο που έπαιρναν τα αγόρια;

Συνήθως ίσα μερίδια

Η μεταβίβαση της περιουσίας γινόταν συνήθως προφορικά ή με διαθήκη;

Συνήθως με διαθήκη

Μήπως το μοίρασμα της κληρονομιάς γινόταν με λαχνό; Σε ποιες περιπτώσεις ίσχυε αυτός ο τρόπς και μεταξύ ποιων συγγενών γινόταν το μοίρασμα;

Σπάνια γινόταν μοίρασμα με λαχνό και για ορισμένα τμήμτα και μεταξύ αδελφών συνήθως.

Αν πέθαινε πρώτα ο σύζυγος, τι μερίδιο της περιουσίας αναλογούσε στη γυναίκα, στην περίπτωση που υπήρχαν παιδιά απο το γάμο;

Όπως προβλέπει ο σχετικός νόμος

Αν δεν υπήρχαν παιδιά, εκτός απο τη γυναίκα, ποιοι άλλοι είχαν κληρονομικά δικαιώματα και σε ποιες περιπτώσεις;

Όπως προβλέπει ο σχετικός νόμος

Αν κάποιος αποκτούσε μόνο κόρες, όταν πέθαινε τον κληρονομούσαν οι κόρες του ή οι αδελφοί του;

Οι κόρες του.

Ένα παιδί μπορούσε να κληρονομήσει τον αδελφό του πατέρα του, στην περίπτωση που αυτός δεν είχε παιδιά; Συνέβαινε το ίδιο και με τον αδελφό της μητέρας του;

Ναι κληρονομούσαν θείους και πλησιέστερους συγγενείς.

Σε ποιες περιπτώσεις ένα ζευγάρι αποφάσιζε να υιοθετήσει ένα παιδί; Αν δεν είχε καθόλου πιαδιά ή αν είχε μόνο κορίτσια;

Αν δεν είχε καθόλου παιδιά.

Ποια παιδιά προτιμούσαν σ αυτές τις περιπτώσεις; Παιδιά αδελφών; Μακρινών συγγενών; ορφανά;

Προτιμούσαν παιδιά συγγενών.

Τι κληρονομικά δικαιώματα είχε ένα υιοθετημένο παιδί;

Τα ίδια με τα φυσικά παιδιά.

Creative Commons

Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές - CC BY-NC-SA

https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/