Επιστημονική Ορολογία

Το Κέντρον Ερεύνης Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών της Ακαδημίας Αθηνών συμβάλλει, από το 1986 έως σήμερα στην ελληνική απόδοση Ορολογίας Επιστημών αιχμής, μέσα από τη δημοσίευση ορολογίας επιστημών στα Δελτία Επιστημονικής Ορολογίας και Νεολογισμών που εκδίδει το Κέντρο. Οι άξονες, η σκοποθεσία και τα αποτελέσματα ενός τέτοιου ερευνητικού προσανατολισμού περιγράφονται εδώ.

     Η Επιστημονική Ορολογία που παρουσιάζεται περιλαμβάνει ελληνική απόδοση ξενόγλωσσης (αγγλικής ή/και γαλλικής) επιστημονικής ορολογίας, όπως δημοσιεύθηκε στα εκάστοτε Δελτία Επιστημονικής Ορολογίας και Νεολογισμών, στα ακόλουθα θεματικά πεδία:

-   ΔΕΟΝ 1 (1986 & 1988 2η έκδ.): Αστροναυτική, Γλωσσολογία, Εδαφολογία-Εδαφομηχανική, Χημεία.

-   ΔΕΟΝ 2 (1988): Βιντεογραφία, Ρομποτική, Μικροφωτογραφία.

-   ΔΕΟΝ 3-4 (1990): Οικονομία.

-   ΔΕΟΝ 5 (1994): Διαστημική Τηλεανίχνευση, Οικονομία.

-   ΔΕΟΝ 6 (1997): Γεροντολογία, (Θαλάσσιες) Μεταφορές, Πυρηνικά.

-   ΔΕΟΝ 7 (2000): Χημεία (Όξινη Βροχή), Όζον.

-   ΔΕΟΝ 8 (2004): Ολυμπιακά αθλήματα.

-   ΔΕΟΝ 9-10 (2009): Ενεργειακή Τεχνολογία (A-L).

-   ΔΕΟΝ 11 (2012): Ενεργειακή Τεχνολογία (Α-Ζ).

Η αναζήτηση των όρων γίνεται θεματικά, ανά γλώσσα πηγή-στόχο και από το ΔΕΟΝ 2 και εξής, οι όροι συνοδεύονται από περιγραφικές ερμηνείες (ορισμούς). Όπου κρίνεται αναγκαίο, το υλικό συνδέεται με εξωτερικούς δικτυότοπους, βάσεις δεδομένων ορολογίας και ειδικές μελέτες, ώστε η γλωσσική πληροφορία να αποκτά προστιθέμενη επιστημονική αξία.

Επιπλέον, οι συλλογές του ΚΕΕΟΝ που έχουν αποδελτιωθεί τοποθετούνται στον άξονα του χρόνου, με αναφορά, για κάθε όρο, στο έτος ένταξής του στα Δελτία Επιστημονικής Ορολογίας και Νεολογισμών. Η τοποθέτηση στις χρονικές συντεταγμένες, λειτουργεί σαν ένα είδος προειδοποίησης: ο αναγνώστης του 21ου αιώνα πληροφορείται λόγου χάρη, ότι η ορολογία Ρομποτικής στην οποία ανατρέχει έχει συμπιληθεί στο τέλος της δεκαετίας του ’80.  Ή ότι οι όροι της Ενεργειακής Τεχνολογίας που προέκυψαν από τις παραμέτρους αναζήτησης που έθεσε, απασχολούσαν την ελληνική επιστημονική κοινότητα τουλάχιστον μέχρι το 2012. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, κάποιοι επιστημονικοί τομείς ανακυκλώνονται στα Δελτία Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών: η ορολογία της Χημείας απασχόλησε το Κέντρο το 1986 αλλά και το 2000· η ορολογία της Γλωσσολογίας του 1986 επιστρέφει το 2015 μέσα από τον υπο-κλάδο της Υπολογιστικής Γλωσσολογίας· ορολογία Οικονομίας συντάχθηκε αυτοτελώς στα ΔΕΟΝ 3-4-5 και έκτοτε απασχολεί το Κέντρο σε μόνιμη βάση, στο πλαίσιο της απόδοσης ξενόγλωσσων όρων της Οικονομίας.

Το μέλλον και τα όρια μιας επιστημονικής ορολογίας βρίσκονται συνέχεια σε διαπραγμάτευση: από τη μία με την ίδια την Επιστήμη, την επιστημονική κοινότητα και τα επιστημολογικά παραδείγματα που εκείνη ακολουθεί μια δεδομένη χρονική στιγμή, από την άλλη με τους μη ειδικούς, φυσικούς ομιλητές που προσπαθούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους μέσα από τη χρήση των τεχνολογιών αιχμής, επομένως ονοματοδοτούν τις νέες πραγματικότητες με αρωγό την επιστημονική ορολογία.

Από τις ορολογικές συλλογές του Κέντρου Ερεύνης Επιστημονικών Όρων και Νεολογισμών, η Ορολογία των Ολυμπιακών Αθλημάτων φαίνεται να κέρδισε το στοίχημα με τη διαχρονικότητα, στο πέρασμα -αν όχι των χιλιετιών- τουλάχιστον των αιώνων και γι’ αυτό την παρουσιάζουμε σε ειδική ενότητα.