Τεκμήρια από Κέντρον Ερεύνης Ελληνικής Φιλοσοφίας

<< 10 10 >>

Σύνολο: 4244

Existence Humaine et Dignité de la personne

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του ανθρώπου του 1789 επιβεβαίωνε τα αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, τα οποία θεωρούνται αδιαχώριστα της ανθρώπινης φύσης. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο, η παραπάνω διακήρυξη, προσέβλεπε στην επιβεβαίωση κάθε ανθρώπου ως συνεργού της κοινωνικοπολιτικής τάξεως. Η Διακήρυξη του 1948 ανοίγει άλλες προοπτικές. Θέτει την αξία ως θεμέλιο, ως πρότυπο θα λέγαμε για τα δικαιώματα του υποκειμένου. Η ιδέα της αξίας, όπως αυτή πέρασε από το στάδιο της καινοτομίας στους μεταγενέστερους, περιβάλλει την ανθρώπινη ύπαρξη, συνοψίζοντας τις ιδιότητες που απαρτίζουν την ατομικότητα της ανθρωπότητας. Η αξία εκλαμβάνεται ως ύψιστη και θεμελιώδης αρετή του σκεπτόμενου και δημιουργικού όντος χάριν του οποίου ιεροποιεί την ακεραιότητα και συγχρόνως χορηγεί προνομιακή θέση στον λόγο, Αντιπροσωπεύει όμως την ίδια στιγμή μία ποιότητα και ένα συναίσθημα τα οποία προδίδουν το ανθρώπινο δίδυμο σώμα-πνεύμα στο πέταγμα του για υπεροχή, ενώπιον της συνάντησης με το άλλο. Το μετα-νεοτερικό εκμηδενίζει το μυστικιστικό βάθος τ...

Felix Socrates?

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Η θέση που υποστηρίζω είναι ότι ο Σωκράτης, βάσει των δικών του πεποιθήσεων, δεν κατόρθωσε την ευδαιμονία. Το συμπέρασμα αυτό είναι σημαντικό όχι τόσο ως προς εκείνο που αποκαλύπτει σχετικά με την ευημερία του ίδιου του Σωκράτη, αλλά και ως προς τα όσα αποκαλύπτει σχετικά με τη Σωκρατική έννοια της ευδαιμονίας.

Feminist Philosophy in Plato΄s Laws

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Παρόλο που ο Πλάτων θεωρεί τη γυναίκα ως ασθενέστερη φύση, επιμένει στην ισότητα ανδρών και γυναικών. Δηλώνει ότι «η παραμέληση των κανονισμών σχετικά με τις γυναίκες όχι μόνο πρέπει να θεωρείται ως παραμέληση της μισής πολιτείας, αλλά, στο βαθμό που η φύση της γυναίκας είναι κατώτερη από εκείνης του άνδρα ως προς την αρετή, στο βαθμό αυτό οι συνέπειες μιας τέτοιας παραμελήσεως είναι περισσότερο από δύο φορές σημαντικές». Καθώς ο Πλάτων αναρωτιέται στη φιλοσοφία του για τα φεμινιστικά δικαιώματα και την ισότητα, μπορεί κάνεις να ισχυρισθεί ότι ήταν ο πρώτος που «αγωνίσθηκε» για τη χειραφέτηση των γυναικών και ο μεγαλύτερος φεμινιστής. Ο Πλάτων ήταν ο πρώτος που υποστήριξε ότι ο «άνδρας και η γυναίκα έχουν την ίδια φύση» και ότι και οι δύο μπορεί να έχουν ταλέντο για την ιατρική, τη φιλοσοφία, την πολεμική τέχνη, τη φύλαξη, την κυβέρνηση, να συμμετέχουν στην εκπαίδευση και την επιτήρηση αυτών των ασχολιών, καθώς επίσης και να ασκούν αυτές τις ασχολίες - επαγγέλματα στην πολιτεία. Αυτές όμως οι προτάσεις για εκπαίδευση και άσκηση αυτών των ε...

Fermat' s Lost Proof and Greek Mathematics: Their History and Philosophy

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Στο κείμενο αυτό παρουσιάζεται σε περίληψη μια εικασία για την πρωτότυπη απόδειξη του Θεωρήματος του Fermat. Η απόδειξη βασίζεται στην μέθοδο της Αναλύσεως-και-Συνθέσεως, των Ελληνικών Μαθηματικών, χρησιμοποιεί μια επικουρική κατασκευή {Η} που δεν μπορεί να ενταχθεί στην απόδειξη καθαυτή και μια παραλλαγή της Μαθηματικής Επαγωγής, την «Επαγωγή των Πρώτων Αριθμών», όπως ο συγγραφέας την αποκαλεί.

Figure, limit and the classical work of art

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Τo άρθρο πραγματεύεται την ερμηνεία του κλασικού έργου τέχνης από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ στις διαλέξεις του 1935-36 για την Προέλευση του έργον τέχνης. Το κύριο επιχείρημά μας είναι ότι η χαϊντεγκεριανή ερμηνεία της κλασικής τέχνης βασίζεται στην αντίληψη της μορφής ως αυτό που προσδιορίζεται από ένα όριο (πέρας). Το κλασικό έργο τέχνης έχει την προέλευση του σε μια «παραγωγή» (Her-vor-bringen) που προκύπτει από την εκκάλυψη της Αληθείας και καταλήγει στη συγκρότηση μιας μορφής. Η μορφή προσδιορίζεται από ένα πέρας ως αυτό που δεν περιορίζει αλλά αντιθέτως οδηγεί στην «κεκαλυμμένη εκκάλυψη» του πρόχειρου (vorhandenes) όντος. Αντί να περιχαρακώνει το ον μέσα στα όρια ενός προδιαγεγραμμένου όλου, το πέρας ελευθερώνει το έργον στη διανοητικότητα της παρουσίας. Οι αναφορές στη μορφή επιστρατεύουν ένα πλούσιο λεξιλόγιο (Geziige, Riss, Aufriss). Στους αντίποδες της μορφής ως αυτό που συγκροτείται από ένα πέρας θέτει ο Χάιντεγκερ τη νεωτερική τεχνική που κυριαρχούνται από το «γιγαντιαίο» (Riesenhaftes) και προσδιορίζονται μεταφυσικά από ένα θέτειν...

Filosofia pratica e φρόνησις

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Η έκδοση της μελέτης Wahrheit und Methode του H.-G. Gadamer (Tübingen 1960) συνέβαλε καθοριστικά στην «αποκατάσταση της πρακτικής φιλοσοφίας» του Αριστοτέλους, προσδίδοντας της ένα στοιχείο αμφισβήτησης. Ο Gadamer, πράγματι, επηρεασμένος από τον Heidegger, τείνει να ταυτίζει την πρακτική φιλοσοφία του Αριστοτέλους με την «φρόνησιν», αποδίδοντας στην πρώτη τα χαρακτηριστικά που ο Αριστοτέλης απέδιδε στην δεύτερη (ότι είναι αδύνατο να λησμονηθεί, τη γνώση των μέσων, τη σύνδεση με την εμπειρία, την αναγκαιότητα της φιλίας). Στον Αριστοτέλη, αντιθέτως, η πρακτική φιλοσοφία είναι μία φιλοσοφική γνώση η οποία, παρότι είναι προσανατολισμένη στην πράξη, έχει ως αντικείμενο το ύψιστο αγαθό για τον άνθρωπο και προχωρεί με διαλεκτική μέθοδο, ενώ η «φρόνησις» είναι μία διανοητική αρετή, την οποία διαθέτουν κυρίως οι πολιτικοί άνδρες, με μέγιστο πρότυπο τον Περικλή. Η σύγχυση ανάμεσα στην πρακτική φιλοσοφία και στην «φρόνησιν» πιθανώς διευκόλυνε τη γένεση αυτού που αποκαλείται philosophical counseling....

Finalité et dimensions «kairiques» de la structure de l΄être

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Η δομή (α) είναι κατ΄ ουσίαν όσο και κατ΄ ενέργειαν καιρική και παρουσιάζεται ως συμπύκνωση της προθετικότητος που πηγάζει από τον οντολογικό δυναμισμό του είναι· (β) υπό την όψη της αυτήν, λειτουργεί με τρόπους διάφορους πλήν ομολόγους, καθ΄ μέτρον αυτοί συμπτύσσονται στο ίδιο πρότυπο οντικής συμπεριφοράς ως προς την ταυτόχρονη δημιουργία και υπέρβαση μιας σειράς ασυνεχειών εντός της συνέχειας του όντος, προτύπου το οποίον εξασφαλίζει την ανάδυση, την οργάνωση και την τελείωση, δηλαδή τον προγραμματισμό και την πραγματοποίηση εκείνου· (γ) σε κάθε δυναμική δεοντολογία, πέρα του ν΄ αποτελεί ένα δευτερεύον στοιχείο του όντος και μιαν απλήν, απόμακρη σχέση μεταξύ υποστάσεως και μορφής, η δομή δεν νοείται παρά ως υπόλειμμα της προ-πραγματικότητας του όντος, που εδραιώνει την πραγματικότητά του και που υπερβαίνει κατά προήγησιν την πορεία του όντος προς οριστικήν τελείωσή του. Οι καιρικές διαστάσεις της δομής αποβαίνουν απόψεις όλων των άλλων λειτουργιών της, οι οποίες καθιστούν δυνατή την ίδια της την ενέργειαν, η οποία την ολοκληρώνει, υπό σ...

Fine art as Therapy according to Plato

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Στο άρθρο αυτό ο συγγραφεύς συζητά τις απόψεις του Πλάτωνος για το ρόλο που μπορούν να παίξουν οι καλές τέχνες στην θεραπεία ασθενειών και ευρύτερα στη βελτίωση της ψυχοσωματικής κατάστασης του ανθρώπου. Παρά το ότι η σχετική πλατωνική διδασκαλία δεν αναπτύσσεται σε ένα συγκεκριμένο έργο, αλλά είναι εγκατεσπαρμένη σε πολλούς διαλόγους, με κέντρο ωστόσο την Πολιτεία και τους Νόμους, ο συγγραφεύς τη θεωρεί πλουσιώτατη και πολύτιμη. Και δεν βρίσκει να έχη διερευνηθή ικανοποιητικά. Όπως είναι φυσικό, σε μεγάλη έκταση συζητείται η πλατωνική θεωρία του ανθρώπου, η σχέση σώματος και ψυχής και κυρίως η δομής της ψυχής και οι αρετές των μέρων-δυνάμεών της. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ψυχή, και γιατί ως κινητική, δυναμική, δημιουργική και μορφοποιητική αρχή εξουσιάζει το σώμα – και ο ρόλος του ασύνειδου μέρους της είναι σημαντικός για τον αναβολισμό του – αλλά και γιατί οι νόσοι του ανθρώπου ως ψυχοσωματικής ολότητας προέρχονται από την διασάλευση της ιεραρχίας των αρετών της ψυχής, όπως αντίθετα από την εναρμόνισή τους εξαρτάται η υγεία του. Ψυχ...

Formal and Teleological Value in Kantian ethics

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Στα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών υπάρχουν δύο πήγες αξιών: η μία είναι ο ηθικός νόμος, από τον οποίο απορρέει η ηθική άξια και η άλλη είναι ο άνθρωπος από τον οποίο απορρέει η ανθρώπινη αξία. Η ηθική αξία, ερμηνευόμενη στην πρώτη σύλληψη του έργου αυτού χαρακτηρίζεται από τον φορμαλισμό. Εξαρτώμενη από τον ηθικό νόμο, η αξία αποκτά τα απόλυτα και καθαρά χαρακτηριστικά της. Ως κεντρικός πυρήνας ενός συστήματος αξιών, το οποίο εμπεριέχεται στη δεύτερη ερμηνεία που παρουσιάζεται στο ίδιο έργο, η ανθρώπινη αξία εμφανίζεται να διαθέτει τελεολογικό χαρακτήρα. Εξαρτώμενη από την αξία του προσώπου που, στο βαθμό που εκείνη δύναται να στοιχειοθετήσει λογικές αρχές, η ανθρώπινη αξία αποκτά τα χαρακτηριστικά που απορρέουν από την λογικότητα....

Forme et finalité dans l' esthetique kantienne

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Η σκοπιμότης της φύσεως θα ήταν εξ΄ αντικειμένου θεμελιωμένη αν οι φυσικές μορφές είχαν δημιουργηθή με τον έκδηλο σκοπό να ικανοποιήσουν την κριτική μας ικανότητα. Αντιθέτως, δύσκολα θα γίνει δεκτό πως η τελικότης αυτή δεν είναι υποκειμενική, αφού εξαρτάται αποκλειστικά από την φαντασία. Η φύση δεν μεριμνά καθόλου περί του να αρέσει η ίδια. Αν πράγματι αρέσει, αυτό οφείλεται στο ότι η κριτική μας ικανότης την αντιμετωπίζει σύμφωνα προς μιαν αισθητική σκοπιμότητα την οποίαν εφαρμόζει επί της μορφής και επί της αισθητικής σκοπιμότητος των φυσικών αντικειμένων. Η διαπίστωση αυτή συνεπάγεται δύο σημαντικές επιπτώσεις: πρώτον, ότι η μορφή συνδέεται προς την υποκειμενικότητα της κρίσεως, που εκφέρεται ως προς αυτήν, και, κατ΄ επέκταση, ως προς την αισθητική σκοπιμότητα την οποίαν εκφράζει· δεύτερον, ότι η «ιδανικότης» της σκοπιμότητος των αντικειμένων της καλαισθητικής κρίσεως προεκτείνεται στη μορφή που αποτελεί την αισθητή της όψη, και που εκφράζει την υλικότητά της. Ωστόσο, η αληθινή αισθητική φύση της μορφής ενυπάρχει στην παραστατική της ε...

Francois Tournier, L' explicitation d' un concept, Philosophiques, Avril 1979, 65-119 και βιβιλογραφία

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή

Fritz Joachim von Rintelen, Values in European Thought, 1, Pamplona/Spain, Editiones Universidad de Navarra 1972, 565 σελ.

Ενότητα: Άρθρα του περιοδικού "Φιλοσοφία"
Δεν υπάρχει περιγραφή
<< 10 10 >>